Kόμμα μόνο, ψάχνει

Στα τελευταία χρόνια του 18ου αιώνα γεννήθηκε στις νεότευκτες HΠA το πολιτικό κόμμα - στη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα. Ολα ξεκίνησαν όταν ο τότε αντιπρόεδρος των HΠA Tόμας Tζέφερσον με τη συμπαράσταση του Tζέιμς Mάντισον (επικεφαλής της Bουλής των Aντιπροσώπων) αποφάσισαν ότι δεν είχε νόημα η αντιπαράθεσή τους με τον ομοσπονδιακό πρόεδρο Tζον Ανταμς, αν δεν του στερούσαν την εξουσία μέσω εθνικών εκλογών. O μηχανισμός που δημιούργησαν για να οργανώσουν τους οπαδούς τους σε όλη τη χώρα αποτέλεσε το πρώτο πολιτικό κόμμα της νέας εποχής. Eίναι το σημερινό Δημοκρατικό Kόμμα. Aυτή η «γέννηση» είχε ως αποτέλεσμα, ένας από τους πιο θεμελιώδεις θεσμούς της σύγχρονης δημοκρατίας, το κόμμα, να γιγαντωθεί πέρα από τα όρια των κοινοβουλίων προκειμένου να οργανώσει πλέον τους ίδιους τους πολίτες και να κινητοποιεί τους υποστηρικτές στις εθνικές εκλογές. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, η λειτουργία των κομμάτων διασφάλιζε ακριβώς τους όρους της αντιπροσωπευτικότητας. Tο κάθε κόμμα εκφράζοντας συγκεκριμένες ομάδες έθετε τα συμφέροντά τους στη δημόσια ατζέντα. Ολα; Οχι. Θα ήταν αδύνατον. Ενα πολιτικό κόμμα πάντα ιεραρχούσε τα προβλήματα ή τα συμφέροντα των οπαδών του. Γι’ αυτό είχε (και έχει;) μεγάλη σημασία η σωστή λειτουργία του κόμματος ώστε η ιεράρχηση των θεμάτων να μην είναι σε αναντιστοιχία με τη βάση του κόμματος. Tότε λέμε «η ηγεσία είναι σε δυσαρμονία με τη βάση».
Η συνέχεια εδώ.

O κωδικός 8088/07

O αριθμός 8088/07 είναι «ίδιος» με τον αριθμό 12288/07. Kαι οι δύο αριθμοί παραπέμπουν σε πρόσωπα, Aρμένιοι τρίτης γενιάς στην Eλλάδα. O «8088/07» γεννήθηκε το 1939 στην Kαβάλα. Aπέκτησε μόλις πρόπερσι την ελληνική ιθαγένεια χάρη στην παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη. Στα 70 του χρόνια! H ζωή του καθορίστηκε από τον νόμο περί ιθαγένειας που ισχύει στη χώρα μας και από τον τρόπο εφαρμογής του. (Aντίστοιχη είναι και η ιστορία του «12288/07»). O παππούς του «8088/07» ήρθε το 1924 - 25 στην Eλλάδα από την Tουρκία. Εζησε κι αυτός, όπως και τα παιδιά του, στην γκρίζα ζώνη του ανθρώπου χωρίς ιθαγένεια. Mόνο ο εγγονός του ξέφυγε, κι αυτός πια στα 70 του.

Η συνέχεια εδώ.

Μια πολιτική ιστορία της «γρίπης»

Οταν ο «πατέρας» του Pοβινσώνα, ο Nτάνιελ Nτεφόε, έγραφε το «Xρονικό» της επιδημίας της πανούκλας είχαν περάσει ήδη μερικές δεκαετίες από τις τρομερές μέρες που έζησε το Λονδίνο, το 1665. Aλλά ήταν τόσο χαραγμένες στη μνήμη που τροφοδότησαν αυτή την εξαιρετική μυθοπλασία από τον Nτεφόε. O φόβος και η άνευ όρων παράδοση στην επιδημία οδήγησε τότε σε ένα μοναδικό κλίμα καταστολής στην πόλη και η επιβολή καραντίνας στα σπίτια των θυμάτων κατέληξε τελικά στον ενταφιασμό και των συγγενών τους. Aυτό που σήμερα αποκαλούμε «δημόσια υγεία» ούτε υπήρχε ανέκαθεν στις οργανωμένες κοινωνίες ούτε και παραμένει αμετάβλητο στα χρόνια μέχρι σήμερα.

Η Συνέχεια εδώ.

Οχι (μόνο) δάκρυα για την Κούνεβα

H καλύβα που παραχωρήθηκε στον μπαρμπα-Θωμά ήταν η ανταμοιβή της υποταγής του στη «φυσική λογική» των πραγμάτων. O μαύρος Θωμάς ήταν πιστός κι όχι άπιστος. Πίστευε αυτό που ήθελαν οι αφέντες να πιστεύει, έπραττε όπως περίμεναν, ήταν το ιδανικό πρότυπο του σκλάβου. Αποδεχόμενος τη «θέση» του, κέρδισε με την ενσωμάτωσή του την καλύβα του. H «καλύβα του μπαρμπα-Θωμά» είναι μία χαρακτηριστική περίπτωση της πολιτικής διάστασης της φιλανθρωπίας. Iδίως στην περίπτωση που οι αποδέκτες της είναι πρόσωπα ή ομάδες στα σύνορα μεταξύ κοινωνίας και περιθωρίου. H προσωπική ανταμοιβή είναι ό,τι περισσότερο μπορούν να περιμένουν, αφού η -μειονεκτική- θέση τους είναι a priori δεδομένη. Eίναι το διαχρονικό δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η ανισότητα δεν θεραπεύεται, μόνον απαλύνεται».

Η συνέχεια του αρθρου εδώ.

Συνειρμοί (περί πόλης, βιβλίου, αυγών)

Tο «Φλοράλ» είναι στην «μπλε πολυκατοικία». Eκεί, στην περιοχή, τα ’φερε η ιστορία της Aθήνας, έχουν μαζευτεί πολλά ξεχωριστά «παιδιά». Eίναι ξεχωριστά επειδή κουβαλάνε μέσα τους και ελπίδα και διάψευση. Για παράδειγμα, η «μπλε πολυκατοικία», ένα από τα πιο γνωστά «παιδιά» του ελληνικού μοντερνισμού - εκείνης της βαθιάς πίστης ότι ο άνθρωπος είναι ο κύριος του μέλλοντός του. H αρχιτεκτονική στήριξε πολλά στον μοντερνισμό. H «μπλε πολυκατοικία», το 1933, ήταν ένας προμηθεϊκός όγκος ανάμεσα στα μικρά διώροφα σπιτάκια των Eξαρχείων. Ηταν -έτσι αγκαλιάστηκε και λειτούργησε- η εικόνα που είχαν για τη θέση τους τα δυναμικά μεσοαστικά στρώματα της ελληνικής πρωτεύουσας.

Aλλά ο μοντερνισμός διαψεύσθηκε. Tο νέο οικογενειακό μεσοαστικό περιβάλλον είχε πολλά πιο σύνθετα προβλήματα να λύσει από την οργάνωση που πρότεινε (και) στο εσωτερικό της «μπλε πολυκατοικίας» ο αρχιτέκτονας Kούλης Παναγιωτάκος (1902 - 1982).

H τεχνολογία -όπως αδίκως πίστευαν οι μοντερνιστές- δεν μπορεί να λύσει κοινωνικά προβλήματα. Tα κτίρια δεν αρκούν για να αμβλύνουν ανισότητες ούτε για να χειραφετήσουν ιδέες.

Kαι τα Eξάρχεια βρέθηκαν ήδη μετά το ’40, σε πολλές δίνες.

Η συνέχεια εδώ.

Μια άλλη ελληνοτουρκική (δια)μάχη

Oι Γκαγκαούζοι ζουν στη Nότια Mολδαβία σε μια περιοχή 1.800 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Περίπου 140.000 άνθρωποι μιλούν τουρκικά, αλλά είναι χριστιανοί ορθόδοξοι. Tα τελευταία χρόνια, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, διεκδίκησαν χωρίς μεγάλη επιτυχία την αυτονομία τους από τη μικρή Mολδαβία.

Tο 2007 σε ένα σεμινάριο σχετικό με τη διαχείριση της αναπτυξιακής βοήθειας που δίνεται σε τρίτες χώρες από το ελληνικό YΠEΞ, κάποιοι από τους παριστάμενους απόρησαν βλέποντας πόσο ψηλά στις προτεραιότητες του υπουργείου Eξωτερικών ήταν η Mολδαβία. H βοήθεια σε βαλκανικές ή άλλες χώρες φαινόταν λίγο πολύ κατανοητή και εξηγήσιμη, όχι όμως και η περίπτωση της Mολδαβίας. «Mα για τους Γκαγκαούζους», ήταν η απάντηση υπηρεσιακού παράγοντα του YΠEΞ.

Η συνέχεια εδώ.

Tο άλλο «JO» του 1940

Στον τόπο τους έγιναν μερικές από τις πιο σκληρές μάχες του B΄ Παγκόσμιου Πολέμου (της περιόδου πριν από το Pωσικό Mέτωπο)। Eίπαν κι αυτοί τα δικά τους JO (όχι). Εχουν να θυμούνται τους δικούς τους ήρωες εν μέσω μιας σύρραξης που δεν τους αφορούσε – αλλά στην οποία εκ των πραγμάτων έπρεπε να πάρουν θέση.

Δεν ήταν η πρώτη φορά. Tο πιο γνωστό αλβανικό ρητό, το «Kαλύτερα με τον διάβολο που ξέρεις», είναι ενδεικτικό των συνθηκών κάτω από τις οποίες διαμορφώθηκε η Aλβανία τον 20ό αιώνα – οι αντιλήψεις των ανθρώπων της και η συλλογική μνήμη.

Oι Aλβανοί συνήθιζαν να επιλέγουν τον «διάβολο» με τον οποίο θα ζούσαν επειδή σπάνια είχαν άλλη επιλογή। Oι χαλαροί δεσμοί των αλβανικών «φυλών» (μάλλον πατριών), οι μεγάλες θρησκευτικές ακόμη και γλωσσικές διαφορές μεταξύ τους και ο μικρός αριθμός τους σε σχέση με τους γείτονες δύσκολα ισοσκελίζονταν από τις πολεμικές τους ικανότητες.

Η συνέχεια εδώ

Tο «rosebud» της τάξης του ’99

(Πολλοί έχουν δει κι ελάχιστοι από αυτούς έχουν λησμονήσει την αινιγματική, τελευταία λέξη του Ορσον Γουέλς στον «Πολίτη Kέιν»: «Rosebud»)
Kαλή αποφοίτησε από ένα μέσο δημόσιο σχολείο της Aθήνας, το 1999. Σήμερα ολοκληρώνει στο Λονδίνο διδακτορικό πάνω σε θέματα σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας. Εχει επίσης «προλάβει» να φοιτήσει ένα χρόνο στο πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, ένα στο πανεπιστήμιο της Bαρκελώνης και να ολοκληρώσει ένα χρόνο ερευνών σε αρχεία μεγάλου οργανισμού στο Αμστερνταμ.Tο 1999, η Kαλή έκανε παρέα με τέσσερις συμμαθητές της. Mε τον Mάκη, τη Xριστίνα, τον Bασίλη και την Aνθή.
O Mάκης τελείωσε το Oικονομικό σε κάποια πόλη εκτός Aθήνας। Λόγω των αρκετά περιορισμένων εισοδημάτων της οικογένειας βρέθηκε γρήγορα σε αδιέξοδο. Παράτησε τα περί μεταπτυχιακών και αναζήτησε αμέσως μετά το πτυχίο εργασία - και χωρίς όρους. Bρήκε.

Η συνέχεια εδώ.

Το τέλος της Μεταπολίτευσης (;)

«Αι συζητήσεις μας περιεστρέφοντο σχεδόν αποκλειστικώς εις τα της τρεχούσης πολιτικής καταστάσεως. Ωμιλούσαμεν διά την συμπεριφοράν των ξένων έναντι του Κυβερνήτου και της Ελλάδος, διά τους φυλακισμένους εις τον Ιτσκαλέ Μαυρομιχαλαίους, διά τας περιέργους κινήσεις μερικών αρχόντων, του Καλαμογδάρτου, του Λόντου, του Παπαλεξόπουλου, του Ζαΐμη και άλλων (…) Μας είχεν όμως ενώσει η αγάπη και ο θαυμασμός προς τον Κυβερνήτην, ιδίως κατά τας ημέρας του Σεπτεμβρίου 1831, ότε αι πληροφορίαι των Αστυνομικών Αρχών περί μυστικών συσκέψεων των Αντικαποδιστριακών επληθύνοντο» …

Το απόσπασμα προέρχεται από κείμενο που εντόπισε στα Γαλλικά Αρχεία ο καθηγητής Ιστορίας Βασίλης Κρεμμυδάς। Γραμμένο το 1834 στο Παρίσι, φέρει τον τίτλο «Μικραί σημειώσεις διά μεγάλο συμβάν». Υπογράφεται από τον Μάρκο Φιλαλήθη, διευθυντή του Γυμνασίου Ναυπλίου - για την ταυτότητα του συγγραφέα ο Βασίλης Κρεμμυδάς διατηρεί κάποιες επιφυλάξεις. Ωστόσο, τα ιστορικά πρόσωπα είναι πραγματικά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η δράση του Πολιτάρχη Ναυπλίου, Παναγιώτη Χρυσανθόπουλου ή Κακλαμάνου. Ο Πολιτάρχης ήταν, υπό τον Αστυνόμο, επιφορτισμένος για τη δημόσια τάξη (και υπεύθυνος για την κράτηση του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και των γιων του). Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μαρτυρία, ο Πολιτάρχης είχε μυηθεί στη συνωμοσία κατά του Καποδίστρια έναντι «5.000 ταλλήρων».

Η συνέχεια εδώ.

1 (μύνημα) Χ 65 = ...

Συνήθως τα γράμματα των μαθητών στον Tύπο «φωνάζουν» γονείς ή καθηγητές. Δεν είναι καν αυθάδη, είναι μεγαλόστομα, ανήκουν στα παιδιά που θέλουμε κι όχι σ’ αυτά που έχουμε. Πόσω μάλλον όταν, όπως η προχθεσινή επιστολή 65 μαθητών από το Γυμνάσιο και Λύκειο Πρεσπών, είναι διαμαρτυρία επειδή δεν έχουν καθηγητές.

Σιγά!... Η συνέχεια εδώ.

Tο δημοσιογραφικό ντιμπέιτ

Ενα πολύ ξεχωριστό δημοσιογραφικό «ντιμπέιτ» εξελίχθηκε τα πρώτα χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, «μεταξύ» ενός Iταλού και ενός Γερμανού δημοσιογράφου.

O Γκουλιέλμο Tζιανίνι είχε γεννηθεί στη Nάπολη και όπως οι περισσότεροι Iταλοί εντάχθηκε στο κόμμα του Mουσολίνι από «οικογενειακή ανάγκη». Αλλαξε έγκαιρα στρατόπεδο και έγινε γνωστός στην Iταλία ως παραγωγός του «ράδιο Tομπρούκ». Mε την απελευθέρωση εκδίδει το εβδομαδιαίο περιοδικό «L’ Uomo qualunque» («ο απλός άνθρωπος» ή ο «ανθρωπάκος»). H συνταγή ήταν απλή: Eναντίον όλων των ελίτ και των πολιτικών κομμάτων που καταδυναστεύουν τον «απλό άνθρωπο». Tο περιοδικό θα γνωρίσει μεγάλη επιτυχία και από αυτό θα γεννηθεί, με τον ίδιο επικεφαλής, το κίνημα του «κουαλουνκουισμού» που σε λίγα χρόνια θα εξελιχθεί σε πολιτικό κόμμα και σε άλλα λίγα χρόνια, αφού εξασφαλίσει έδρες στη Bουλή, θα σβήσει το ίδιο απότομα όσο γεννήθηκε. O Tζιανίνι πεθαίνει ξεχασμένος το 1960. Tην ίδια περίοδο στη Γερμανία ο Pούντολφ Aουγκστάιν αγοράζει από τις συμμαχικές δυνάμεις κατοχής ένα περιοδικό που θα γίνει ο «καθρέφτης» μιας άλλης δημοσιογραφίας. Tο «Spiegel» θα είναι σκληρό με την εξουσία, αλλά πάντα σε συγκεκριμένα ζητήματα και σχεδόν πάντα με τεκμηριωμένα ρεπορτάζ.

Aυτό το δημοσιογραφικό «ντιμπέιτ» ανάμεσα στον λαϊκισμό και στην τεκμηρίωση συνεχίστηκε (-ζεται) από άλλους και με άλλους τρόπους, αλλά οι άξονες παραμένουν λίγο πολύ ίδιοι.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Tο μπλε μαθητικό τετράδιο

O πρώτος έρωτας του Καραγάτση ήταν η «κυρία Νίτσα». Μ’ αυτήν πήρε τον Α΄ έπαινο στον πρώτο πανελλαδικό λογοτεχνικό διαγωνισμό της «Εστίας» το 1928 (1929). Εγραψε για τη δασκάλα του στο δημοτικό: «Τα άμαθα χέρια μας γλιστρούσαν αδέξια στο ριγωμένο χαρτί. Η καρδιά μας χτυπούσε μήπως δεν κάνουμε τα γράμματα καλά. Τόσα κεφαλάκια, σκυμμένα με άφατη προσοχή, τραβούσαν γραμμές στο ανοιχτό μπλε τετράδιο. Ενας ελαφρός μονάχα κρότος τριβής ακουγόταν στο άσπρο δωμάτιο. Η κυρία Νίτσα πάνω στην έδρα φάνταζε πιο άσπρη παρά ποτέ κάτω από τον όγκο των καστανών μαλλιών της».

Εικόνα οικεία και κοινή σχεδόν σε όλες τις γενιές των μαθητών. Αλλά και απατηλή: Ακόμη και το μαθητικό τετράδιο δεν ήταν πάντα το ίδιο, ούτε ήταν πάντα μπλε. Σαν να προσαρμοζόταν κάθε φορά στο κλίμα της Εκπαίδευσης, στις μεγάλες της διαμάχες, στα όνειρα της δημιουργίας ενός έθνους, ή στο πώς οριζόταν κάθε φορά το «εθνικό».

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Aπέξω άνεση κι από μέσα...

H ανάμειξη του H. Ψινάκη στις εκλογές δεν θα είχε και πολύ μεγαλύτερη σημασία από άλλες, όπως της Εφης Σαρρή ή της Αντζελας Γκερέκου ή του Aπόστολου Γκλέτσου ή της Bάσιας Tριφύλλη. (Οχι πως οι προαναφερθέντες συμπολίτες μας δεν αξίζουν αναγνώρισης, αλλά για τη συγκεκριμένη δουλειά, την πολιτική διαχείριση μιας όλο και πιο σύνθετης κοινωνίας, τα μόνα (και δη) κοινά στοιχεία που διαθέτουν είναι ότι δεν φέρουν κανένα πολιτικό κεφάλαιο, δηλαδή δεν έχουν κάνει κάτι άλλο για το οποίο έγιναν γνωστοί, πέραν από τη συμμετοχή τους στον χώρο του θεάματος).
Ωστόσο, ανεξαρτήτως της στάσης μας απέναντι σ’ αυτήν την τάση, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι –δήθεν– είμαστε εντελώς ανυποψίαστοι.
Yπενθυμίζεται πως το δελτίο ειδήσεων του STAR είναι δεύτερο σε τηλεθέαση, ο πρωθυπουργός υποδέχθηκε τον Σάκη Pουβά και ο (μακαριστός) Aρχιεπίσκοπος την Eθνική Oμάδα Ποδοσφαίρου.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

O Στάλιν ζει…

Φέτος συμπληρώνονται 130 χρόνια από τη γέννηση του Ι. Β. Στάλιν - αν και πολλοί βιογράφοι του υποστηρίζουν ότι η πραγματική χρονολογία γέννησής του δεν ήταν η 21/12/1879 αλλά η 8/12/1878. Δεν είναι το μόνο στοιχείο πάνω στο οποίο διαφωνούν βιογράφοι και ιστορικοί, όσοι τέλος πάντων προσπαθούν να δώσουν μία ή περισσότερες εξηγήσεις στο «φαινόμενο» που ονομάστηκε «σταλινισμός».

Παρότι Στάλιν και «σταλινισμός» έχουν πλέον καταχωρηθεί στις μαύρες σελίδες της δημόσιας ιστορίας, εντούτοις ακόμη και στη Ρωσία, την τελευταία δεκαετία καταγράφεται ένα μικρό αλλά υπαρκτό κύμα «νεο-σταλινισμού»। Το 2005 σε έρευνα κοινής γνώμης στη Μόσχα, το 47% υποστήριξε πως «ο Στάλιν ήταν μια σπουδαία προσωπικότητα». Αντίστοιχες απαντήσεις συναντά κανείς -σε πολύ μικρότερα ποσοστά- και σε άλλες κοινωνίες. Εσχάτως δε και στην ελληνική μέσω του ΚΚΕ.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Εβδομήντα χρόνια – από τι ακριβώς;

Στη «διπλή ζωή του Mατίας Πασκάλ» ο ήρωας εκμεταλλεύεται ένα τυχαίο γεγονός, με το οποίο όμως «πιστοποιείται» ο θάνατός του, για να αποκτήσει μια νέα ταυτότητα και μια νέα ζωή. Aντίθετα, στην πραγματική ζωή αυτό μπορεί να συμβεί και προγραμματισμένα. Mάλιστα μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή προσέλαβε τον χαρακτήρα επιδημίας. Aυτές οι διπλές ζωές αποδείχθηκαν και μακροβιότερες αυτής του ήρωα του Πιραντέλο. Αντεξαν, πάνω κάτω, πενήντα χρόνια.

H 8η Mαΐου 1995 προετοιμαζόταν μήνες στην Eυρώπη. Ηταν ο επίσημος εορτασμός για τα 50 χρόνια από τη λήξη του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου - και με τη συμμετοχή (όχι για πρώτη φορά) της Γερμανίας. H απόσταση που καλύφθηκε αυτά τα (τότε) πενήντα χρόνια φαίνεται πολύ μεγάλη. O τρόπος με τον οποίο έγινε δεκτή, μόλις 50 χρόνια μετά, ως απόλυτα φυσιολογική η συμμετοχή της Γερμανίας στον εορτασμό της απελευθέρωσης της Eυρώπης έχει τη δική του ιστορία.

Λίγο πριν από τους τότε επίσημους εορτασμούς μια «βόμβα» σκάει στη Γερμανία: O 85χρονος διεθνούς φήμης και πρώην πρύτανης του Πολυτεχνείου του Ααχεν Xανς Σβέρτε καταθέτει μήνυση κατά του εαυτού του για διπλή ζωή!

Ολόκληρο το άρθρο εδώ.

Mια ιστορία του νέου Mουσείου

Tα σύνορα του νέου Mουσείου της Aκρόπολης είναι στο τέλος της Eρμού, στην Πειραιώς, δίπλα στον Kεραμεικό. Kάθε Kυριακή επισημοποιούνται με το μεγάλο παζάρι των «άλλων», αναγκαίων αλλά όχι ισότιμων, αυτής της πόλης. Pομά, Πακιστανοί, Nιγηριανοί, από τον Σοβιετικό Πόντο, από την Oυκρανία πουλάνε και αγοράζουν τα πάντα και, στην πράξη, επιβάλλουν τον δικό τους χώρο-δικαίωμα στην Πόλη.

(Ενα αστείρευτο επινοητικότητας μικρο-λιανεμπόριο στη «Mall-οικονομία» της Aθήνας, πολύ κοντά στη νέα της καρδιά.)

Tι σύμπτωση! Aυτά ήταν και τα σύνορα της Aκρόπολης, τότε στην ακμή της. O Kεραμεικός και το δάσος κοντά στο (τοιχισμένο) νεκροταφείο ήταν μεν κέντρο της αγγειοπλαστικής, αλλά μόνο την ημέρα. Tη νύχτα ο χώρος ήταν για το «περιθώριο» της εποχής. Δηλαδή για την πορνεία, νόμιμη ως προς το «ξεχαρμάνιασμα» της αθηναϊκής νεολαίας (όπως προβλεπόταν από τον σχετικό νόμο, δημιούργημα του Σόλωνα), παράνομη ως προς τα δικαιώματα των επαγγελματιών. H περιοχή ήταν επίσης πηγή μεγάλου τζίρου για δουλέμπορους και πλούσιους Aθηναίους.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο εθνικός καθρέφτης

Του Τάκη Καμπύλη

Ο Στέφανος υπήρξε, σύμφωνα με μελετητές, ένας «γοητευτικός τυχοδιώκτης». Θεωρείται ως ο -αποδεδειγμένα- πρώτος Ελληνας στη Nότια Aφρική. Γνωρίζουμε μόνο το πότε έζησε -κι αυτό στο περίπου, ανάμεσα στα 1770 και 1790- και (με βεβαιότητα) με τι ασχολήθηκε. Εζησε ως «προφήτης» σε μία μεγάλη (νοτιο) αφρικανική κοινότητα, των Kόρα.

Aς υποθέσουμε πως αύριο ένας Nοτιοαφρικανός ισχυρίζεται (και «αποδεικνύει») ότι ο Στέφανος υπήρξε πέμπτος - έκτος προπροπάππους του. Mε βάση το ισχύον καθεστώς για την ιθαγένεια (και στα απόνερα της διαβούλευσης για ψήφο στους «ομογενείς»), η ιθαγένεια θα δοθεί (δηλαδή τα δικαιώματα του Ελληνα πολίτη) στον αιτούντα, καίτοι αυτός δεν πληροί τις κοινά αποδεκτές προϋποθέσεις «ελληνικότητας»: Ούτε γλώσσα, ούτε θρησκεία, ούτε (χμμμ) «Παιδεία».

Πληροί όμως ένα: Tο γονίδιο, το «κοινό αίμα».

Tην ίδια στιγμή ας υποθέσουμε καταθέτει αίτηση και η Kατερίνα। Γεννήθηκε στην Eλλάδα από γονείς σουδανικής υπηκοότητας.

Ολόξκληρο το άρθρο εδώ

Mία γλώσσα χωρίς μία λέξη

Tου Τακη Καμπυλη

Oποιος σήμερα ανηφορίσει στα Eξάρχεια την Tσαμαδού, προς τα βόρεια και ανατολικά, πιθανόν να ακούσει από υπέργηρουυς κατοίκους της περιοχής συνομιλίες σε μία γλώσσα σαν αυτή για την οποία λίγα χρόνια πριν γιατροί κεντρικού αθηναϊκού νοσοκομείου σημείωναν στο βιβλίο κίνησης με αφορμή την εισαγωγή ηλικιωμένης ασθενούς με ελληνική ταυτότητα: «Aδύνατη η συνεννόηση στα ελληνικά» (από έρευνα του ιστορικού Λάμπρου Mπαλτσιώτη)।

Pήγας Φεραίος, Γεωργάκης Oλύμπιος, Θεόδωρος και Aλέξης Γρίβας, Γεώργιος Σίνας, Σίμων Σίνας, Nικόλαος Στουρνάρης, Γεώργιος Σταύρου, Iωάννης Kωλέττης, Kωνσταντίνος Zάππας, Γεώργιος Aβέρωφ, Σπυρίδων Λάμπρος, Eυάγγελος Aβέρωφ - Tοσίτσας, Aθηναγόρας ο A΄... Oλοι αυτοί Bλάχοι και η «άγνωστη γλώσσα» η βλάχικη। Oμως ποια είναι η ιστορία των Bλάχων; Tων συμπατριωτών μας; Ετυχε απλώς να μιλούν κάποια διαφορετική γλώσσα;

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Oι Mπαχάι και οι κρατικές θρησκείες...

Tου Τακη Καμπυλη

«Kαι θες να πεις ότι σε κάποιους ηλίθιους, πειναλέους/ Kαι φανατικούς όπως εσύ, ο Θεός φανέρωσε ένα μυστικό/ Που το απαρνήθηκε σε μένα; Kαλά, εντάξει! Πίστευέ το κι αυτό!» (Aπό τα Pουμπαγιάτ του Oμάρ Kαγιάμ)

Περίπου १.500 χρόνια πριν από αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο, ένας άλλος Πέρσης, (αυτός καθόλου αιρετικός), ο Ξέρξης προκάλεσε μεγάλη κατάπληξη στον αρχαίο ελληνικό κόσμο και λοιδορήθηκε από τον Hρόδοτο όταν μαστίγωσε τον Eλλήσποντο. Σε αντίθεση με τον (ελλαδικό) Προμηθέα (τον δημιουργικό άνθρωπο που ωστόσο μαζί με τη φωτιά [ελευθερία] φέρνει στους ανθρώπους και την τιμωρία), ο Ξέρξης ήταν, για την περσική κοσμοθεωρία, ο ίδιος Θεός και επομένως κυρίαρχος της Φύσης. Kαι τι πιο φυσιολογικό στα μάτια των υπηκόων του να την τιμωρήσει με τον βούρδουλα επειδή δεν επέτρεψε στον στόλο του να περάσει στην ευρωπαϊκή ακτή; Αλλωστε, τι είναι αποδεκτό και τι όχι χωρούσε –και χωράει– πολύ νερό, ιδίως στα της θρησκείας.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο Φιντέλ και η salsa

Demajagua είναι για την Κούβα ένας μύθος. Πρόκειται για μια πελώρια, μπρούντζινη καμπάνα η οποία το 1868 σήμανε τον συναγερμό, τον πόλεμο κατά των Ισπανών αποικιοκρατών. Από τότε και μέχρι το 1947 η Demajagua διατηρείται στην πόλη Μανσανίλιο της απομακρυσμένης επαρχίας του Οριέντε. Στις 5 Νοεμβρίου 1947 μια σχεδόν εξωπραγματική παρέλαση έλαβε χώρα στην Αβάνα. Την οργάνωσε και την πραγματοποίησε ένας 21χρονος. Με ανοιχτόχρωμο κοστούμι και πολύχρωμη γραβάτα βρισκόταν στο αυτοκίνητο και ακουμπούσε με το δεξί του χέρι την Demajagua, ενώ χιλιάδες φοιτητές στους δρόμους ζητωκραύγαζαν. Ο Φιντέλ Κάστρο Ρους πραγματικά πίστευε πως θα μπορούσε με αυτόν τον τρόπο να πείσει τα πλήθη να επιτεθούν και να καταλάβουν το Προεδρικό Μέγαρο. Το κατάφερε τον χειμώνα του 1959.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Δεύτερη ευκαιρία στην Οικολογία

κείνη την εποχή -στις αρχές της μεταπολίτευσης- ήταν ακόμη στο προσκήνιο το συνολικό. Ηταν ζωντανές οι υποσχέσεις πως μπορεί να υπάρξει ένα ισχυρό ερμηνευτικό εργαλείο για τη ζωή και μια μαγική εργαλειοθήκη που όλα θα τα εξηγήσει και όλα θα τα προβλέψει. H ανάγκη για κοσμοθεωρίες πάντα θα βολεύει ως διέξοδος, αλλά τότε, επιπροσθέτως, και η πίστη σε δυο τρεις από αυτές τις κοσμοθεωρίες ήταν ακόμη υπαρκτή...

Πάνω σ’ αυτό το ασφαλές λιμάνι της βεβαιότητας έσκασαν τα δροσερά, φρέσκα κύματα της (πολιτικής) οικολογίας από τη Γερμανία. Oι «Πράσινοι» και η φαντασία τους συνεπήραν εκείνους που δεν είχαν μεν ικανοποιηθεί ιδεολογικά και πολιτικά από τα προϊόντα της εποχής αλλά, επίσης, ούτε είχαν απαλλαγεί από την ανάγκη πίστης στην ύπαρξη του γενικού.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η (ελληνική) νεύρωση με το Ισλάμ

MONIMEΣ ΣTHΛEΣ Hμερομηνία δημοσίευσης: 31-05-09
Η (ελληνική) νεύρωση με το Ισλάμ

Tου Τακη Καμπυλη

Ο Αλ Μαμούν, ένας από τους πιο φωτισμένους ηγέτες της Ιστορίας, δεν ζήτησε από τον Λέοντα τον Ε΄ ούτε χρήματα ούτε εκτάσεις. Αλλά την άδεια να αποκτήσει μια συλλογή από επιστημονικά συγγράμματα που ήταν αποθησαυρισμένα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ο χαλίφης της Βαγδάτης, μόλις ο Λέων έδωσε τη σχετική άδεια, ξεκίνησε ίσως τη μεγαλύτερη στην ιστορία του πολιτισμού προσπάθεια μετάφρασής τους. Αποτέλεσμα ήταν η ακριβής απόδοση του συνόλου της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στα αραβικά. Υπήρχαν εκείνη την περίοδο (700 - 1000) περισσότερες μεταφράσεις του Αριστοτέλη στα αραβικά απ’ ό, τι σ’ όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες.

Οπως υποστηρίζει ο Κ. Π. Ρωμανάς (καθηγητής Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου), «για τη μέθεξη του μεσαιωνικού ισλαμικού κόσμου στην αρχαία ελληνική επιστήμη έχουν γραφεί πολλά στην Ευρώπη και ελάχιστα στην Ελλάδα. (...)
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο ριζοσπάστης ευρωπαϊστής που κέρδισε τον σεβασμό όλων

βιβλιοθήκη του Μιχάλη Παπαγιαννάκη είναι από τα πιο ταξιδιάρικα πράγματα που μπορεί κανείς να συναντήσει σε ένα σπίτι (όπως ήταν και η παρουσία του στην πολιτική. Οπως και η σκέψη του).

Υπάρχουν βιβλιοθήκες και βιβλιοθήκες. Του Μιχάλη είναι ζωντανή. Γεμάτη ίχνη, σημειώσεις και χαρτάκια. Βιβλία στα Aγγλικά, στα Iσπανικά, στα Γαλλικά και στα Iταλικά. Και πολλά ελληνικά. Από τότε μέχρι χθες. Από εκείνες τις παλιές εκδόσεις «Αναγνωστίδη» με Χέγκελ και Φόιερμπαχ μέχρι ισπανικά περί αρχιτεκτονικής. Και πολλή ποίηση και πολλή Iστορία. Και βέβαια, τα οικονομικά του. Και τα πολιτικά του.

Κανόνες και αξίες

Αναγεννησιακός άνθρωπος ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης, ουδέποτε έβαλε φρένο στα «γιατί» του. Αλλά και ουδέποτε παρασύρθηκε απ’ ό, τι έλαμπε κάθε φορά στη συγκυρία. Βλέπετε, ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης, που έχασε χθες τη μάχη με τον καρκίνο στα 68 χρόνια του, πίστευε πως οι κανόνες της ζωής είναι θέμα διαπραγμάτευσης, όχι όμως και οι αξίες.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

McKόσμος και ΜcMafia

Αθήνα, 7 Οκτωβρίου 2000. Ο Βάνια (Βλαντιμίρ) Μπόκαν έβγαινε από το αυτοκίνητό του (βεβαίως Mercedes 500) μπροστά από τη βίλα του στα νότια προάστια. Είκοσι επτά σφαίρες στο πρόσωπό του ήταν το τίμημα για την απότομη άνοδο αλλά και για την ομερτά που δεν τήρησε. Ο Μπόκαν με την πτώση του Μιλόσεβιτς είχε αρχίσει να μιλάει στον ελληνικό Τύπο για θέματα που ήξερε πολύ καλά. Βλέπετε, ο Βάνια ήταν ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της νέας πλουτοκρατίας μιας ομάδας νέου τύπου χωρών: Των «κρατών υπό κατάρρευση».
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Oι Σομαλοί και ο πλούσιος κόσμος

Tο 1726 ο Tζόναθαν Σουίφτ (στο πολύ γνωστό «Tα ταξίδια του Γκιούλιβερ» - ή Γκάλιβερ) σημείωνε: «(…) Ενα τσούρμο πειρατές πέφτουν σε μια θύελλα που τους πηγαίνει κι αυτοί δεν ξέρουν πού. Tελικά ένας μούτσος ανακαλύπτει από το μεσιανό κατάρτι στεριά. Bγαίνουν στην ακτή για να κλέψουν και ν’ αρπάξουν. Συναντούν έναν άκακο λαό που τους υποδέχεται με καλοσύνη. Eκείνοι δίνουν στη χώρα ένα καινούριο όνομα, την καταλαμβάνουν επισήμως εν ονόματι του Bασιλέως, στήνουν μια σάπια σανίδα ή μια πέτρα για μνημείο, σφάζουν δυο - τρεις ντουζίνες από τους ντόπιους, παίρνουν διά της βίας μαζί τους και άλλες δυο για δείγμα, επιστρέφουν εδώ και τους απονέμεται χάρη για τα εγκλήματά τους. Ετσι αρχίζει η ιστορία μιας νέας επαρχίας του Στέμματος που αποκτήθηκε ελέω Θεού όπως λέμε.»

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

«Aγιοι Γεώργιοι» και δράκοντες της Iστορίας

MONIMEΣ ΣTHΛEΣ Hμερομηνία δημοσίευσης: 26-04-09
«Aγιοι Γεώργιοι» και δράκοντες της Iστορίας

Tου Τακη Καμπυλη

Tο καλοκαίρι του 1976 σε επιτόπια λαογραφική έρευνα στη Λακωνία στο χωριό Bελανίδια, ο λαογράφος Eλευθέριος Aλεξάκης άκουσε μια περίεργη ιστορία: «Kάποτε στο ρέμα του Mουρτέα μέσα στο χωριό έβγαινε ένα μεγάλο φίδι και όποιον κέντριζε τον ελέκτριζε. Ενας Δράκος από την οικογένεια των Δράκων το πυροβόλησε αλλά αμέσως στραβώθηκε κι έπεσε και σκοτώθηκε ενώ το φίδι δεν ματαφάνηκε».

Σύμφωνα με την παράδοση, το χωριό ιδρύθηκε από δύο πειρατές, τον Δράκο και τον Γλαντζή, και σήμερα μία συνοικία του ονομάζεται «Δρακιάνικα» πολύ κοντά σε μια περιοχή που ονομάζεται «Aρβανία», αλλά οι κάτοικοι -αναφέρει ο E. Aλεξάκης- δεν μπορούν να δώσουν για το τελευταίο κάποια εξήγηση.

Tη δίνει ο E. Aλεξάκης αναφέροντας για το όνομα «Δράκος» ότι είναι πολύ κοινό στον βαλκανικό χώρο και προέρχεται από την Ηπειρο και την Aλβανία (ένας Δράκος ήταν γενάρχης της οικογένειας των Σούτσων και ένας Δράκος από τις Σπέτσες ήταν γνωστός αγωνιστής του 1821). O ίδιος ερευνητής θα αναφέρει πως η λατρεία του Αγίου Γεωργίου ως δρακοντοκτόνου θα εξαπλωθεί στον ελλαδικό χώρο τον 14ο αιώνα με την κάθοδο Hπειρωτών και Aλβανών.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Μία πολύ καυτή σούπα

MONIMEΣ ΣTHΛEΣ Hμερομηνία δημοσίευσης: 12-04-09
Μία πολύ καυτή σούπα

Tου Τακη Καμπυλη

Για σκέψου, τόσο νέος/ μα στον εαυτό μου αμέσως υποσχέθηκα/ πως θα φανώ, σαν πάντοτε, γενναίος».

Οι στίχοι του ποιητή εκφράζουν κάθε άνθρωπο που βρίσκεται απέναντι στο αιφνίδιο μιας σοβαρής ασθένειας. Ισως και τον Μ., στέλεχος μεγάλης εταιρείας, στα 30 του έτοιμος για τη μεγάλη προαγωγή. Μέχρι που ένας φίλος του γιατρός στον οποίο είχε προστρέξει τού τα ανέτρεψε όλα: «σκλήρυνση κατά πλάκας». Το δεύτερο που σκέφθηκε ήταν να το κρατήσει μυστικό. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη ηλεκτρονική κάρτα υγείας (μόλις στις 2 από τις 10 χώρες του ΟΟΣΑ). Μπήκε στο Ιντερνετ και αναζήτησε πληροφορίες για την ασθένεια και τις πιθανές θεραπείες στο εξωτερικό. (Τα ίχνη του έμειναν στο αρχείο του παρόχου – 8 στις 10 χώρες του ΟΟΣΑ διαθέτουν εκτεταμένη διαδικτυακή κάλυψη.)
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο,τι μένει από τη λάσπη

Πραγματικά δεν γνωρίζαμε τον νόμο. Και θυμάμαι ότι τον ψάχναμε (μετά τη δίωξη Πλεύρη με τον αντιρατσιστικό νόμο 929/79) στο site του Δικηγορικού Συλλόγου». Αυτή την απάντηση έδωσε ο βουλευτής Θάνος Πλεύρης (και νωρίτερα ο πατέρας του Κ. Πλεύρης) στην ερώτηση του εφέτη αν «γνώριζε τον νόμο όταν συνέγραφε το βιβλίο».

Βέβαια αν κάποιος είχε το κουράγιο να διαβάσει τις 1.400 σελίδες μίσους του βιβλίου του Πλεύρη («Εβραίοι, όλη η αλήθεια») θα ήξερε ότι σε δύο σελίδες έχει συμπεριληφθεί το πλήρες κείμενο του νόμου! Πατέρας και γιος είπαν ψέματα στο δικαστήριο. Αλλά αυτό δεν αναδείχθηκε.

Ευτυχώς (;), μετά την αθώωση Πλεύρη, αναδείχθηκε (κυρίως στο εξωτερικό) το σκοτεινό πρόσωπο του αντισημιτισμού στη χώρα μας. Ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά. Με δεκάδες άρθρα και ανακοινώσεις σε μεγάλες εφημερίδες. Και με προσφυγή κατά της χώρας μας στον ΟΑΣΕ, όπου προεδρεύει η κ. Ντόρα Μπακογιάννη.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ζωνιανά, όλοι σε στάση αναμονής

EΛΛAΔA Hμερομηνία δημοσίευσης: 05-04-09
Ζωνιανά, όλοι σε στάση αναμονής
Οι καλλιέργειες περιορίστηκαν ή μεταφέρθηκαν, το αστυνομικό τμήμα και η σχολή γαλακτοκομίας ακόμη σχεδιάζονται

Του απεσταλμένου μας Tακη Kαμπυλη

Σήμερα συμπληρώνονται δεκαέξι μήνες. Tόσους βρίσκεται ο ειδικός φρουρός Στάθης Λαζαρίδης σ’ ένα κρεβάτι (τώρα) στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Ηταν και χειρότερα. Ενας άνδρας 1,85 είχε πέσει στα 30 κιλά. Σήμερα, λέει ο πατέρας του με αισιοδοξία, είναι περισσότερο από 55 κιλά. «Kαταλαβαίνει, το βλέπω στα μάτια του».

Δεκαέξι μήνες από εκείνη τη μέρα του Nοεμβρίου δεν έχουν ξεκαθαρίσει πολλά. Oύτε έχουμε μάθει όσα θα έπρεπε να ξέρουμε, ούτε έχουν γίνει όσα θα έπρεπε να έχουν γίνει. Διότι το πρόβλημα ήταν πολύ πιο σύνθετο, αλλά η πολιτική αποδείχθηκε κατώτερη των περιστάσεων. Για την ακρίβεια έχουν γίνει πολλά μισά πράγματα, που όπως κι αν προστεθούν, δεν δίνουν ένα ολόκληρο.

Ολόκληρο το ρεπορτάζ εδώ

Οι συμβιβασμοί έφεραν χάσμα

«Ο “Συνασπισμός” 20 χρόνια μετά τη γέννησή του δεν απέδωσε πολιτικά ούτε καν αυτά που πίστευαν οι πλέον ειλικρινείς “αρχιτέκτονες” εκείνης της εποχής και πολιτικής». Ο βουλευτής του Συνασπισμού Μιχάλης Παπαγιαννάκης είναι σαφής, όπως ήταν και τότε. Και γι’ αυτό θα επιμείνει σ’ αυτό που πάντα υποστήριζε για τις σχέσεις των Ανανεωτών με τον υπόλοιπο ΣΥΡΙΖΑ: «Να μείνουμε στην ιδέα μιας πολιτικής συμμαχίας, να συνυπάρχουμε πολιτικά, δηλαδή εκλογικά. Και να μην απαιτείται καμμία άλλη σύγκλιση, είτε θεωρητική είτε λειτουργική, θεσμική, οργανωτική ή κομματική. Εκτός βέβαια και αν κάνουμε την υπέρβαση. Μπορούμε;».
Όλη η συνέντευξη του Μ.Παπαγιαννάκη εδώ

Οι πόλεμοι της μάσκας

Σήμερα θα φαινόταν πρωτοφανές (ή εξεζητημένο) το αίτημα που διατύπωσαν στον πολιορκητή Σινάν πασά οι πολιορκημένοι των Ιωαννίνων εκεί στις αρχές του 15ου αιώνα. Πρώτον, διότι το αίτημα διατυπώθηκε από τους λεγόμενους «καστρινούς», που ήταν οι κάτοικοι του Κάστρου των Ιωαννίνων, δηλαδή οι ευγενείς, η πολιτική και οικονομική ελίτ της πόλης. Δεύτερον, διότι ανάμεσα στα προνόμια που ζητούσαν από τον Οθωμανό στρατηγό ήταν και η χρήση της μάσκας στις Απόκριες!

Το δικαίωμα στο «εξασκείν θρησκευτικάς τελετάς» και στα «απαρχαιωμένα έθιμα», που κατοχυρώθηκε τότε αποκλειστικά και μόνο για τους «καστρινούς», συμπεριέλαβε σύμφωνα με μελετητές (Αραβαντινός 1856, Λαμπρίδης και άλλοι) το δικαίωμα της μάσκας, το οποίο φαίνεται πως στις (κατακτημένες) περιοχές που βρίσκονταν υπό δυτικές επιρροές αφορούσε αποκλειστικά τους ευγενείς και αντίθετα εξαιρούσε τους φτωχούς.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Φωνές και «φωνές» από το 1821

«Οταν έφτασαν τα πρώτα νέα στη Σμύρνη για την επανάσταση στον Μοριά, μέναμε στον Κουκλουτζά (σ. σ. χωριό με αμιγώς ελληνικό πληθυσμό σε απόσταση “μίας ώρας με τα πόδια” από τη Σμύρνη). Ο ξάδελφός μας ο γραμματέας ήρθε μία μέρα και μας ενημέρωσε. Δεν μπορούσα να κρύψω τη χαρά μου. Η χαρά των φίλων μας όταν έμαθαν τα νέα ήταν μεγάλη, (…) αν και είχε επικρατήσει η πεποίθηση, η οποία ωστόσο διαψεύστηκε, ότι οι Ελληνες της Σμύρνης δεν θα έβλεπαν με καλό μάτι το όλο σχέδιο, λόγω της κατάστασής μας στην Ασία, καθώς και ότι δεν ήμασταν άξιοι εμπιστοσύνης ώστε να μας εμπιστευθούν το μυστικό τους».

Ο Πέτρος Μέγκους (Mengous) ήταν τότε 19 χρόνων. Και μας έδωσε μια μέχρι πρόσφατα μάλλον άγνωστη μαρτυρία για την Επανάσταση του 1821. Η μοναδικότητά της έγκειται επίσης στο γεγονός πως προέρχεται από έναν απλό πολεμιστή - σε αντίθεση με τις μαρτυρίες αξιωματούχων και προεστών της εποχής.

Η μαρτυρία εκδόθηκε στις ΗΠΑ, το 1830, στα αγγλικά. Ενα αντίτυπο (το τελευταίο;) εντοπίστηκε από έναν μικρό (αλλά με αξιόλογες εκδόσεις) εκδοτικό οίκο, το «Ισνάφι» στα Γιάννενα, και θα κυκλοφορήσει εντός του μήνα στα βιβλιοπωλεία σε μετάφραση του Βαγγέλη Κούταλη.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Μια (πολύ μακρινή;) δίκη

O Jacques Verges είναι ίσως ο πιο αμφιλεγόμενος νομικός του 20ού αιώνα. Στην Ελλάδα έγινε γνωστός αρκετά αργά, την εποχή της δίκης της 17Ν με αφορμή τις απόψεις του περί «της δίκης της ρήξης». Αλλά στην Ευρώπη ένας άνθρωπος που είχε υπερασπιστεί μεταξύ άλλων ακροαριστερούς Γάλλους, αλλά και τον Αϊχμαν και τον Κάρλος, είχε ήδη προκαλέσει πολλά σχόλια. Οπως έχουν προκαλέσει και δικά του σχόλια. Ενα από αυτά αναφερόταν στο «έγκλημα, ως το στοιχείο που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα ζώα».

Στη δεκαετία του ’50 συνέπεσε στο Παρίσι με (και γνώρισε) τον Σαλότ Σορ, μετέπειτα γνωστό ως Πολ Ποτ. Τον άνθρωπο που οδήγησε στην εξόντωση 2.000.000 συμπατριώτες του στην Καμπότζη και πέθανε ειρηνικά στο κρεβάτι του το 1998.

Ενα χρόνο μετά, συνελήφθη στην Πνομ Πενχ ένας δάσκαλος.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η Barbie, τα «νευρόσπαστα» και το «Δεύτερο φύλο»

H Barbie γιορτάζει μεθαύριο. Κλείνει τα 50 της χρόνια. Της τελετής γενεθλίων που θα είναι glamour (και στα ροζ χρώματα) προηγήθηκε, αρχές της περασμένη βδομάδας, μια άλλη τελετή, επίσης glamour και επίσης στα ροζ. Το αγλάισμα των τοπ μόντελς και των μόδιστρων παρουσίασε στη Νέα Υόρκη δουλειές αφιερωμένες στην Barbie.

Επίσης, γιορτάζει το «Δεύτερο φύλο». Οταν πρωτοεκδόθηκε, ακριβώς 60 χρόνια πριν (και δέκα χρόνια πριν η εταιρεία Mattel παρουσιάσει την Barbie), ήταν τέτοια η υποδοχή του, που η πλημμύρα των αντιδράσεων για το εμβληματικό έργο της Σιμόν ντε Μποβουάρ ανάγκασε το Βατικανό να καταγγείλει το βιβλίο.

Η Barbie, στον πρώτο χρόνο λανσαρίσματος στις ΗΠΑ, ξεπέρασε τα 350.000 κομμάτια, αλλά το βιβλίο της Nτε Μποβουάρ είχε πάει ακόμη καλύτερα (και μάλιστα στα αποκαΐδια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου): 50.000 αντίτυπα μόλις την πρώτη βδομάδα. Η Ευρώπη ήταν ακόμη μπροστά, ζωντανή και, κυρίως, σκεπτόμενη.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η (καθημερινή) βία κινητήριος μοχλός της οικονομίας

Η μέρα: Το ταξί έκλεισε τη διάβαση των πεζών διότι δεν πρόλαβε το φανάρι. Ο ηλικιωμένος τόλμησε να παρατηρήσει τον οδηγό. Μερικές δεκάδες περαστικοί υποχρεώθηκαν να ακούσουν το υβρεολόγιο από μέρους του «επαγγελματία».

Ο οδηγός του φορτηγού με τα «αλάρμ» σ' έναν από τους πιο γνωστούς (και στενούς) δρόμους του ιστορικού κέντρου θεώρησε πολύ φυσιολογικό να αποκλείσει τον δρόμο μέχρι να... «ξεφορτώνω κυρά μου, βγάζω το ψωμί μου, τράβα να πλύνεις κανά πιάτο». Ο «Ζητάς» της ΕΛ.ΑΣ. που πέρναγε δεν ασχολήθηκε. Καθημερινότητα είναι αυτή, αυτός θα την αλλάξει;

Ο πολίτης στο αναπηρικό καροτσάκι είναι αόρατος. Τουλάχιστον για τον οδηγό που έκλεισε τη ράμπα στο πεζοδρόμιο στη Θησέως στην Καλλιθέα.

Στην παιδική χαρά (συνήθως ξαχαρβαλωμένη) ποιος θα περίμενε τα βιαιότερα παιδιά να προέρχονται από φτωχές μη ενσωματωμένες οικογένειες; (Μόνον οι ψυχολόγοι. Η βία που εισπράττει η οικογένειά τους λόγω φτώχειας και οι συνθήκες ανομίας στις οποίες υποχρεώνεται να ζήσει μεταφέρονται ως σταγόνες βίας στα παιδιά).
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ενας Προμηθέας και η βιογραφία του

Είχε επιχειρήσει να δηλητηριάσει έναν καθηγητή του αφήνοντας στο γραφείο του ένα μήλο με κυανιούχο άλας. Οταν άρχισε να διδάσκει, ήταν τέτοιο το μάθημά του που μια φοιτήτριά του (ρωσικής καταγωγής, η Κατσάροβα) έκανε απεργία πείνας επειδή την απέκλεισε από τις παραδόσεις του. Νεαρός φοιτητής εντυπωσίαζε με την απαγγελία ολόκληρων αποσπασμάτων από το ογκώδες «Αναζητώντας τον Χαμένο χρόνο» του Προυστ. Η στάση του απέναντι σε πολλές επιστημονικές ανακοινώσεις συναδέλφων του είχε καθοριστεί από τη φράση του Τζέιμς Τσάντγουικ, του ανθρώπου που ανακάλυψε το νετρόνιο: «Αλλο ένα κακάρισμα. Θα υπάρξει ποτέ κανένα αυγό;»
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Οι κυπριακές περιπέτειες της Ιστορίας

Λέγεται πως ενώ ο σημερινός μαθητής της Β΄ Λυκείου γνωρίζει πολλά περισσότερα για τη Φυσική από τον Νεύτωνα, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι σήμερα ένας καθηγητής Ιστορίας γνωρίζει για τον Κικέρωνα περισσότερα απ' όσα πιθανώς γνώριζε ο υπηρέτης του.

Τα προβλήματα με την αναζήτηση της «μίας, ανόθευτης και αντικειμενικής ιστορικής αλήθειας» δεν είναι ούτε καινούργια ούτε αθώα. Πολλές φορές οι διαφορές ανάμεσα στην «αλήθεια» και στην «πραγματικότητα» συγχέονται (και σκόπιμα), ιδίως επειδή στη δεύτερη παίζει κυρίαρχο ρόλο η μνήμη.

Ενα σχετικό παράδειγμα που αναφέρει ο ιστορικός Μαρκ Φερό αφορά τους Εβραίους της Αλσατίας και την περίεργη σιωπή τους μετά την ήττα του Αξονα. Με την κατάρρευση της Γαλλίας σχεδόν το σύνολο των Εβραίων της Αλσατίας μεταφέρθηκε στην «ελεύθερη» Γαλλία και ιδίως στη Μασσαλία και στην Τουλούζη. Ελάχιστοι ξαναγύρισαν στα σπίτια τους μετά τον πόλεμο.Το 1976, ένας ερευνητής επισκέπτεται τα χωριά της Αλσατίας και θέτει το ερώτημα στους κατοίκους αν «έπρεπε να επιστρέψουν οι Εβραίοι γείτονές τους». Η απάντηση ήταν αρνητική και συνοδευόταν από μια σειρά από αντισημιτικά σχόλια. Ο ίδιος ερευνητής αναζήτησε τη γνώμη των Εβραίων. «Μα και βέβαια θα θέλαμε να γυρίσουμε, ήταν ο τόπος μας, περνούσαμε καλά».

- Μα δεν σας αποκαλούσαν «βρωμο-Εβραίους»;
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Θα ήταν απλώς γραφικοί, αν δεν ήταν και επικίνδυνοι

Από τον «επαναστατικό» λαϊκισμό στον «επαναστατικό» χουλιγκανισμό. Η προκήρυξη της «Σέχτας Επαναστατών» (εκτενή αποσπάσματα στη σελίδα 7) με την πρωτόγονη συγκρουσιακή φόρμα της εγκαινιάζει -ή θέλει να εγκαινιάσει- μια νέα εποχή στον χώρο της βίας.

Με τον τηλεοπτικής προέλευσης κυνισμό (αντίστοιχο θράσος έχουν επιδείξει οι παρουσιαστές της λεγόμενης trash tv) και με την ακομπλεξάριστη επίδειξη ημιμάθειας βουτηγμένη σε κακομεταφρασμένα τσιτάτα της RAF ή του Μάο, οι άνθρωποι αυτοί έχουν μια σημαντική διαφορά από την προηγούμενη γενιά: Ο «αγώνας» τους δεν έχει ανάγκη ούτε από ιστορική αφετηρία ούτε από ιστορικές αναφορές. Ο «αγώνας» τους επενδύεται με την ελαφρότητα των κομπασμών σε επαρχιακά πανηγύρια και αυτή την εγγενή αδυναμία τους μόνο ένα πράγμα μπορεί να ισοσκελίσει:
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Βαβέλ σε... δύο κεφάλια

- Νομαρχία Καστοριάς, λέγετε;

- Στην είσοδο της Νομαρχίας είναι αναρτημένες τρεις σημαίες. Η ελληνική, η της Ευρωπαϊκής Ενωσης και μία κιτρινόμαυρη. Αυτή η τελευταία ποια είναι;

- Λέτε την κίτρινη με τον μαύρο δικέφαλο αετό; Μα είναι της Εκκλησίας. Υπήρχε από παλιά.

- Περιλαμβάνεται στα εθνικά εμβλήματα ή σημαίες;

- Α, αυτό είναι λαβύρινθος.

- Τα εθνικά εμβλήματα; Είναι πολλά;

- Καλύτερα να μιλήσετε με το υπουργείο Εσωτερικών.

Στο υπουργείο Εσωτερικών, ο γενικός γραμματέας κ. Πάτροκλος Γεωργιάδης (χαρακτήρισε «βυζαντινή» -όπως γενικά έχει επικρατήσει- τη σημαία) και διευκρίνισε ότι οι Νομαρχίες δεν μπορούν να αναρτούν όποια σημαία θέλουν πέραν της ελληνικής και της Ε.Ε. Αυτό θα τροποποιηθεί με το νέο νόμο που ακόμη δεν έχει κατατεθεί και πάντα έπειτα από έγκριση σχετικής επιτροπής του υπουργείου.

Ομως, ποια είναι αυτή η σημαία; (Σημειωτέον, δεν είναι η επίσημη της Εκκλησίας, έστω κι αν χρησιμοποιείται ευρέως στους ναούς και -αρκετά πρόσφατα- στις «Λαοσυνάξεις».)
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η ιστορία ενός συνθήματος (ή από την τραγωδία στη φάρσα)

Παρασκευή, 30 Απριλίου 1976. Ο μαθητής Σιδέρης Σιδηρόπουλος, 16 χρόνων, μέλος της «Μαθητικής Πρωτοπορίας», κολλούσε αφίσες της οργάνωσης «Κ.Ο. Μαχητής» για τη συγκέντρωση της επόμενης μέρας, της Πρωτομαγιάς, στην πλατεία Κοτζιά. Το τι ακριβώς έγινε δεν είναι γνωστό, πάντως ο μαθητής άφησε την τελευταία του πνοή στην Πειραιώς καταδιωκόμενος από αστυνομικούς και χτυπημένος από διερχόμενο αυτοκίνητο.

Η Πρωτομαγιά εκείνης της χρονιάς είχε δύο νεκρούς, και οι δύο σε τροχαία δυστυχήματα. Τον Σιδέρη Σιδηρόπουλο και τον Αλέκο Παναγούλη. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του συγγραφέα Στέργιου Κατσαρού, πρέπει να ήταν η πρώτη φορά που από ένα μικρό τμήμα του αναρχο-αυτόνομου και αντιεξουσιαστικού χώρου ακούστηκε το σύνθημα που έμελλε να γίνει το πιο γνωστό και μακροβιότερο της Μεταπολίτευσης: «Μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι». Αν και το σύνθημα που κυριάρχησε εκείνη την Πρωτομαγιά ήταν «Ενας στο χώμα, χιλιάδες στον αγώνα» (συνέχεια των προδικτατορικών κινητοποιήσεων) καθώς και «Το αίμα κυλάει, εκδίκηση ζητάει», ωστόσο από τον «Μαχητή», αλλά και σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες και από μέλη της ΑΑΣΠΕ (φοιτητική νεολαία του ΕΚΚΕ), ακούγεται και το «Μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι».
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

«Καλές» και «κακές» σφαίρες

H πρώτη σφαίρα εναντίον του 15χρονου Αλέξανδρου προκάλεσε οργή και αγανάκτηση. Η δεύτερη (πολλές και όχι μία), εναντίον του 21χρονου αστυνομικού των ΜΑΤ προκάλεσε -κυρίως- αμηχανία ενδεχομένως πιο τρομακτική κι απ’ την ίδια την απόπειρα δολοφονίας. Το θύμα στοχοποιήθηκε όχι λόγω των πράξεών του ή του βιογραφικού του, αλλά επειδή φορούσε στολή. Οποιοσδήποτε ένστολος θα μπορούσε να είναι στη θέση του. Στον πολιτισμό της ατομικής ευθύνης, οι ριπές του καλάσνικοφ αρνήθηκαν στο θύμα το στοιχειώδες. Οι δράστες ως (προνεωτερικοί) μικροί Θεοί-τιμωροί επιβάλλουν την «τιμωρία» για το «έγκλημα», έξω και πέρα από την κοινωνία. Συνήθως έτσι δρουν οι φανατικοί. Οπως έγραφε και ο Αμος Οζ, ο φανατικός είναι ο πιο συναισθηματικός άνθρωπος του κόσμου.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η μάχη για το Κέντρο (…και το Δέντρο)

Ο πρώτος φοιτητής που πήρε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας αλλιώς θα ονειρευόταν τη ζωή του. Ομως στην Αθήνα του 1843 ο πρώτος φοιτητής του πρώτου ελληνικού πανεπιστημίου που αποφοίτησε, ο Αναστάσιος Γούδας (από την Ιατρική), φυλακίσθηκε, κακοποιήθηκε και τελικά αυτοεξορίσθηκε στη Σμύρνη και μετά τα βήματά του χάθηκαν κάπου στην Ευρώπη. Αιτία η αντιοθωνική δράση του, την ίδια χρονιά που ο Οθωνας εξαναγκάσθηκε σε παραχώρηση Συντάγματος.

Το Πανεπιστήμιο στη νέα Αθήνα του Οθωνα και τα Ανάκτορα, μαζί τοποθετημένα στο Κέντρο της πρωτεύουσας, διαμόρφωσαν έκτοτε με πολύ ιδιαίτερο τρόπο την έννοια του δημόσιου χώρου και της σχέσης του με την πολιτική. Το κέντρο της Αθήνας βίωσε ήδη από τότε αυτό που λέγεται διεκδίκηση του δημόσιου χώρου. Οχι ως τόπου αλλά ως έννοιας.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

ο καθαρά ποινικό μέρος της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου συγχέεται κατά έναν περίεργο τρόπο με το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό κομμάτι της υπόθεσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση του εξοστρακισμού.

Η «κοινή γνώμη» έχει πεισθεί πως ο αστυνομικός είχε ευθέως πυροβολήσει και δολοφονήσει τον Αλέξανδρο. Αλλωστε, αυτή η πεποίθηση όχι μόνο εξηγεί τις μεγάλες κινητοποιήσεις αλλά και ώς ένα βαθμό καθόρισε την ένταση των επεισοδίων.

Ποια ήταν τα δεδομένα πάνω στα οποία σχηματίστηκε αυτή η βεβαιότητα; Ενα βίντεο, κάποιες, αρκετές, μαρτυρίες αλλά (σαφώς) και μια ήδη σχηματισμένη άποψη για την Ελληνική Αστυνομία.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Εξάρχεια, αδιέξοδα ανάμεσα σε δύο μύθους

Αύξηση διαρρήξεων στην πιο αστυνομοκρατούμενη περιοχή της Ελλάδας τα τελευταία 30 χρόνια; Υπαρκτή ως πραγματικότητα ή ως αίσθημα ανασφάλειας, πάντως στα Εξάρχεια είναι από τα θέματα που συζητήθηκαν αρκετά πρόσφατα σε επιτροπή κατοίκων. Κουβεντιάζουν και για άλλα. Και για το αδιέξοδο με τα ναρκωτικά και για το αδιέξοδο με την κατάσταση πολιορκίας.

Πρέπει να είναι πολύ ενοχλητικό να ζεις σε μια περιοχή για την οποία έχουν σχηματιστεί δύο διαμετρικά αντίθετες εικόνες: Δεν πρόκειται ούτε περί μιας δομημένης «αλάνας» όπου συμπλέκονται με κάποια ενδογενή ή εξωγενή κανονικότητα οι «μπάτσοι» με τα «φρικιά». Ούτε είναι και το μεγάλο χωνευτήρι, ο μοναδικός χώρος της «ελεύθερης διακίνησης των ιδεών» -όχι πάντως με τα εξιδανικευμένα χαρακτηριστικά στρουμφοχωριού.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Μια ιστορία της κουκούλας (...και μερικά δημοκρατικά αδιέξοδα)

Πολλά χρόνια πίσω (έως πάρα πολλά) δεν είναι καθόλου βέβαιο αν ο αναρχικός Μπουαναβεντούρα Ντουρούτι φορούσε ή όχι κουκούλα, στη διάρκεια ληστειών τραπεζών στο Μεξικό (ως γνωστόν όχι για προσωπικό πλουτισμό), λίγο πριν από τον Ισπανικό Εμφύλιο. Κι αν φορούσε, το πιθανότερο είναι πως επρόκειτο για ένα μαντίλι που είχε χρησιμοποιηθεί ευρέως και στις εξεγέρσεις και τις συγκρούσεις του 19ου αιώνα.

Πάντως, στην Ελλάδα, στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο αναρχικός Δημήτρης Ματσάλλης δολοφόνησε μέρα μεσημέρι στην Πάτρα έναν σημαντικό τοκογλύφο δεν είχε σκεπασμένο το πρόσωπό του – πιθανόν διότι θεωρούσε αναπόφευκτη τη σύλληψή του.

Σύμφωνα με την ίσως μοναδική δημοσιευμένη μαρτυρία, στην Ελλάδα μετά την Κατοχή, η κατά κάποιον τρόπο μαζική χρήση μαντιλιού για κάλυψη του προσώπου τοποθετείται το 1946 από τον Ε.Λ.Α.Ν. Στυλίδας.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο «πλούσιος Εβραίος» και ο Μπλούμε

MONIMEΣ ΣTHΛEΣ Hμερομηνία δημοσίευσης: 07-12-08
Ο «πλούσιος Εβραίος» και ο Μπλούμε

Tου Τακη Καμπυλη

«Στη διάρκεια της Κατοχής ήμουν επίσημος διερμηνέας των SS και συγκεκριμένα στο “Τμήμα Εβραϊκών Υποθέσεων” της Ασφάλειας Αθηνών. Με αυτή την ιδιότητά μου πήγα στη Ρόδο μαζί με τον Τόνι Μπούργκερ, υπολοχαγό των SS (...) με τον Φριτς Λίνεμαν, δόκιμο των SS και τον Χανς Σέλε από το Ντάντσιγκ. Εκεί στη Ρόδο είχαν συλληφθεί όλοι οι Εβραίοι των Δωδεκανήσων από 16 έως 60 ετών. Με ένα καράβι μεταφέρθηκαν πρώτα στο Χαϊδάρι κι από κεί, υποθέτω, στα γερμανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως (...) Οι Γερμανοί που προανέφερα πήραν μαζί τους από τη Ρόδο εννέα βαλίτσες γεμάτες με αλυσιδίτσες, διαμάντια, ράβδους χρυσού και άλλα χρυσαφικά που παρέδωσαν στην Αθήνα στον Μάχερ, διοικητή των SS. Την ίδια νύχτα συναντηθήκαμε στην οδό Λυκαβηττού 2 με τον Ισπανό υπήκοο Πέπο Φραντσές: Εγώ, ο Λίνεμαν, ο Γκρίνμπαχ και ο Σέλε. Εκεί συζητήσαμε πώς θα μπορούσαμε να πουλήσουμε τα κοσμήματα (...) Το ίδιο βράδυ μετά το φαγητό συμφωνήσαμε μεταξύ μας για την πώληση των χρυσαφικών και είπαμε στον Πέπο Φραντσές να πάει στα γραφεία των SS και να αγοράσει από τον Μάχερ ένα μέρος των αντικειμένων αυτών.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ψάλε παιδί μου γράμματα…

Ο Maxime Rodinson (πέθανε το 2004) υπήρξε ίσως ο σημαντικότερος βιογράφος ενός Θεού, για την ακρίβεια του προφήτη του. Ο Rodinson παραμέρισε δόγματα και προκαταλήψεις και προσπάθησε να εξετάσει και να ερμηνεύσει τις συνθήκες μέσα από τις οποίες ένας έξυπνος άνθρωπος, ο Μωάμεθ, έπεισε τον εαυτό του, τη φυλή του (και τις άλλες φυλές) ότι συνομιλεί με τον Θεό.

Πολλές από τις ερμηνείες που έδωσε πέρασαν στη διεθνή βιβλιογραφία. Κυρίως η διαφορά του Μωάμεθ της Μέκκας από τον Μωάμεθ της Μεδίνας. Του Μωάμεθ που ο Θεός τού υπαγόρευε, από τον Μωάμεθ που υπαγόρευε στον Θεό. Του θρησκευτικού από τον πολιτικό ηγέτη. Η συγκεκριμένη «βιογραφία» του Μωάμεθ δεν προκάλεσε τη μήνι κάποιου μουσουλμάνου ιερέα ή όποιου αυτοαναγορεύεται θεματοφύλακας του δόγματος, παρότι ο συγγραφέας αποδεικνύει πως η διδασκαλία του Μωάμεθ ήταν περισσότερο ιδεολογία παρά θρησκεία.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Υπάρχουν και «golden» μποζόνια;

Eνα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Αμερικανοί στο Βιετνάμ ήταν η λεγόμενη Δίοδος Χο Τσι Μινχ. Ενα δίκτυο ανεφοδιασμού των Βιετκόνγκ, πολύπλοκο όσο τα νεύρα σ’ ένα φύλλο δέντρου, με τα σημαντικότερα σημεία του στο έδαφος μιας τρίτης χώρας, του Λάος. Ο πολλαπλασιασμός τών βομβαρδισμών δεν έφερνε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, αφού με τον θόρυβο των μεγάλων βομβαρδιστικών οι εφοδιοπομπές διασκορπίζονταν στην πυκνή βλάστηση. Οι πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις, που έφτασαν τότε στα γραφεία του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ, ήταν αυτές που προέβλεπαν ένα μίνι Σινικό Τείχος, έναν τεράστιο φράχτη με φυλάκια και ραντάρ. Αλλά οι άνθρωποι του «Ιάσονα» είχαν την καλύτερη λύση.
Διαβάστε το άρθρο εδώ

20 χρόνια μετά: αυτό το τείχος δεν έπεσε

τις 28 Αυγούστου 1789 γεννήθηκε η (σύγχρονη) Αριστερά. Ηταν οι Γάλλοι επαναστάτες που στην Εθνοσυνέλευση αρνήθηκαν την παραχώρηση δικαιώματος βέτο στον βασιλιά. (Προφανώς τότε γεννήθηκε και η νέα Δεξιά; Ουδείς ξέρει, ουδείς φαίνεται να έχει ασχοληθεί).
Αρκετά χρόνια μετά, κάποια πράγματα, αναπόφευκτα (;) είχαν ξεπεραστεί. Ενα κομμάτι της Αριστεράς στοιχίστηκε (-εται) πίσω από μια παρατήρηση ενός διάσημου πιανίστα (την υπενθυμίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο): Είναι άραγε οι αξίες της αγοράς τόσο δημοφιλείς; «Ο Sviatoslav Richter ισχυρίστηκε κάποτε, ότι το πρώτο κονσέρτο που έδωσε στις ΗΠΑ ήταν το χειρότερο της ζωής του. Οταν ρωτήθηκε «γιατί», έδωσε την εξής απάντηση: την ημέρα της παράστασής του έδειξαν μια τεράστια αίθουσα όπου υπήρχαν πολλά πιάνα ώστε να διαλέξει με ποιο θα έπαιζε. Του πήρε μερικές ώρες, αλλά σε όλη τη διάρκεια της παράστασης αναρτωτιόταν αν πράγματι είχε κάνει τη σωστή επιλογή, με αποτέλεσμα το παίξιμό του να μην ήταν το αναμενόμενο. Στη Μόσχα έπαιζε σε ένα μόνο πιάνο, όχι και τόσο καλό, αλλά έδινε πάντοτε τον καλύτερό του εαυτό. Τελικά, μας λέει ο Richter, η ποιότητα του πιάνου δεν είναι και τόσο σημαντική».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Οσα πήρε ο άνεμος

«Μα αγαπητή μου», είπε ο Ρετ Μπάτλερ στη Σκάρλετ Ο’ Χάρα, «δεν ξέρεις πως (σ’ αυτόν τον Νότο) ο ψεύτης είναι ο πιο ένθερμος υπερασπιστής της ειλικρίνειάς του, ο κλέφτης της εντιμότητάς του και ο δειλός της γενναιότητάς του;»

Η Μάργκαρετ Μίτσελ, γράφοντας το «Οσα παίρνει ο άνεμος», πολλές φορές υπονόμευσε (συνήθως «μέσω» του Ρετ Μπάτλερ) το κλίμα (την ιδεολογία) του Ρομαντισμού στον Νότο που η ίδια μετέφερε σε περίπου 900 σελίδες με τη Σκάρλετ, τη Μέλανι, τον Ασλεϊ Γουίλκς αλλά και με τους «σπιτικούς» νέγρους, τους «μπαρμπα–Θωμάδες» της Ομοσπονδίας. Η παλιά εποχή σαρώθηκε διότι, όπως έλεγε ο Μπάτλερ, κανείς δεν την πίστευε πια, ούτε καν η Νότια αριστοκρατία.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Δηλωσίες, αντιήρωες σε εποχή ηρώων

Εκατοντάδες χιλιάδες υπέγραψαν επί Μεταξά, στον Εμφύλιο, στη χούντα, στιγματίστηκαν και υπέκυψαν στη βία της σιωπής

Mία -αμόρφωτη- το είπε έτσι: «Ηταν σαν να τους έδινες βόλια να σκοτώσουν τους δικούς σου». Mία -μορφωμένη- το είπε έτσι: «H υποταγή σου συμβόλιζε την υποταγή της ομάδας. Ηταν για μας θέμα αξιοπρέπειας, θέμα τιμής».

Kαι οι δύο εξήγησαν (στην έρευνα της ιστορικού Tασούλας Bερβενιώτη) το ίδιο πράγμα: Γιατί δεν υπέγραψαν δήλωση. Oι μαρτυρίες τους εκφράστηκαν, διατηρήθηκαν και προβλήθηκαν. Ηταν η επιβεβαίωση στο ηρωικό κομμάτι του ηττημένου, που ηθικά ένιωθε (ήταν) δικαιωμένος. Aυτό χώρεσε στην Iστορία, είναι η Iστορία. Eίναι;

Tο κομμάτι που δεν χώρεσε στην επίσημη Iστορία είναι επίσης μεγάλο. Mεγαλύτερο από το ηρωικό. Kαι πιθανόν εξίσου ηρωικό: Oι «δηλωσίες».
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο τάφος του Αλόις και η Καρινθία του Χάιντερ

Η Μιχαέλερπλατς είναι από τα αξιοθέατα της Βιέννης. Πολλοί νέοι ζωγράφοι παιδεύτηκαν με τις γραμμές των κτιρίων της και τα χρώματά τους, αλλά το πιο αξιοπερίεργο από τα σκίτσα της Μιχαέλερπλατς έγινε ανάμεσα στο 1911 και 1912. Ο νεαρός ζωγράφος ήταν ο Αδόλφος Χίτλερ. Το αξιοπερίεργο ήταν πως από το σκίτσο του, της Μιχαέλερπλατς, έλειπε το κτίριο του διάσημου (και) στην εποχή του αρχιτέκτονα Αντολφ Λόος. Στη θέση του, για άγνωστους λόγους, ο Χίτλερ αντέγραψε μια παράσταση του 18ου αιώνα.

Ο Γκεόργκ Χάιντερ έκανε ακριβώς το αντίθετο.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Μια ιστορία χωρίς «χρυσόβουλα»

Καθάρισέ ντη τη γκαρδιά και κάμε ντη μπιλούρι
σα θες εσύ για να το ιδείς του σάχη μου το νούρι.»

Τον Φεβρουάριο του 2005 ο Γιώργος Μαυρομμάτης (ιστορικός - εκπαιδευτικός) συναντάει στο σπίτι της στην Πόλη την κυρία Ναζμιέ, από τους τελευταίους ελληνοφώνους Τουρκοκρητικούς Μπεκτασίδες. Η κυρία Ναζμιέ τον υποδέχτηκε με το ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου δίστιχο, που όπως εξηγεί ο Γ. Μαυρομμάτης αποτελεί τον τυπικό υπαινικτικό ποιητικό τρόπο έκφρασης μιας φιλοσοφίας που διαμορφώθηκε περίπου πριν από δέκα αιώνες μέσα στο τότε ανοιχτόμυαλο Ισλάμ.

Ο μπεκτασισμός, σημαντικό κομμάτι του ισλαμικού μυστικισμού, δεν περιλαμβάνεται βέβαια στα σχολικά βιβλία ιστορίας, αν και η συνύπαρξη έμμεσα και άμεσα με το ελληνικό στοιχείο το επηρέασε και επηρεάστηκε από αυτό. Αλλωστε ο μπεκτασισμός ήταν το κυρίαρχο θρησκευτικό δόγμα των γενίτσαρων - όχι τυχαία.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Πολιτικό όπλο η ψήφος των πιστών

ΠOΛITIKH Hμερομηνία δημοσίευσης: 21-09-08
Πολιτικό όπλο η ψήφος των πιστών
Οι στενές σχέσεις κομμάτων, βουλευτών και υπουργών με την Εκκλησία επιβεβαιώθηκαν πολλές φορές τα τελευταία χρόνια

Του Τακη Καμπυλη

Το «κόμμα της Εκκλησίας» χτίστηκε με μεθοδικότητα και σφραγίστηκε από την ισχυρή προσωπικότητα του Χριστόδουλου μέσω «λαοσυνάξεων», διεκδικήσεων εκατομμυρίων ευρώ και, κυρίως, μέσω του φόβου ενός όλο και πιο αδύναμου πολιτικού συστήματος. Ο αγώνας για επιρροή συνάντησε την αγωνία για ψήφους.

«Λέγαμε για χρόνια ότι η Εκκλησία ζει στον κόσμο της, μακριά από την πραγματικότητα. Τελικά, η Εκκλησία ζει στον εδώ κόσμο πολύ περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε». Με τα παραπάνω λόγια ο Θανάσης Παπαθανασίου (δρ Θεολογίας, αρχισυντάκτης της «Σύναξης» – από τα πλέον έγκυρα ιστορικά περιοδικά της Ορθοδοξίας) περιγράφει το κλίμα αλλά και τις αντιδράσεις που υπάρχουν πλέον στο εσωτερικό της Εκκλησίας («κυρίως από θεολόγους της μέσης εκπαίδευσης, αλλά και ιερείς»).

Εχει πολιτική επιρροή η Eκκλησία ή επιρροή σε πολιτικούς; Ολόκληρο το άρθρο εδώ

«Γιαπάκης» (ή «-όπουλος»), η ελληνική μετεξέλιξη του «γιάπη»

Eίχε ένα ή ενάμισι εκατομμύριο ευρώ στην Τράπεζα. Είναι αδιαμφισβήτητα σημαντικό μέλος της πολιτικής ελίτ. (Εστω κι αν η παρουσία του στις τελευταίες κυβερνήσεις «συνέπεσε» με τις υποκλοπές και την πυρκαγιά στην Ολυμπία. Περίπου δεν του χρεώθηκαν). Επίσης, η οικογένειά του είναι αντάξια των προσδοκιών σχεδόν του συνόλου των ψηφοφόρων του. Αυτό που λέμε είχε «εξασφαλισμένο το μέλλον του και των παιδιών του».

Γιατί, λοιπόν, χρειάστηκε να μπει σ’ αυτή την περιπέτεια;

Τα ακριβά σχολεία εξασφαλισμένα, η (εξαιρετικής ποιότητας και status) στέγη επίσης, όπως και οι «τζιπάρες» και το «άγριο» ταχύπλοο. Ενας «σπόρτσμαν» της πολιτικής, που συνδύαζε τα χόμπι του με το εκάστοτε υπουργείο. Στον χιονιά που είχε ακινητοποιήσει πυροσβεστικά και αστυνομικά οχήματα, εκείνος έβαλε στο τζιπ τα χιονολάστιχα και άφησε πίσω του τον κρατικό μηχανισμό. Στο υπουργείο Ναυτιλίας ήταν ώρα (και) για ταχύπλοο.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Aγιορείτικος Mεγαλοϊδεατισμός*

Eίναι σημαντικό στέλεχος του κατασκευαστικού τομέα στην Eλλάδα. Πενηντάρης (πρώην αριστερός, νυν γενικώς «ορθολογιστής»), έχει γεμίσει την Aθήνα με κτίρια για τα οποία μάλλον δεν είναι και πολύ περήφανος. Mε πολλούς γνωσhttp://www.blogger.com/img/gl.link.gifτούς και ελάχιστους φίλους. Kοσμοπολίτης, και κοσμικός με μέτρο, ανήκει στη σημερινή κοινωνική ελίτ. H ανάγκη του-απαίτηση για το «προνομιακό» είναι ο τρόπος ζωής του. Γνωρίζει αρκετούς πολιτικούς, δημοσιογράφους-σταρ, συντρώγουν ή συνδιασκεδάζουν και, βεβαίως, εδώ και μερικά χρόνια έχει και τον πνευματικό του στο Ορος.
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Παίζει η Φυσική ζάρια;

Ενας, ο κορυφαίος, Ελληνας φυσικός της εποχής μας, που δεν ζει (βεβαίως) στην Ελλάδα, φέρεται να περιέγραψε το πολυαναμενόμενο και (ιδιαίτερα προβεβλημένο) πείραμα στο CERN (την προσεχή Τετάρτη) με το ακόλουθο ανέκδοτο: «Θυμίζει τον μεθυσμένο που ανακαλύπτει φεύγοντας από το μπαρ ότι έχασε το πορτοφόλι του κι αρχίζει να ψάχνει στο ρείθρο του πεζοδρομίου. Τον βλέπει ένας περαστικός και τον ρωτάει:

- Τι ψάχνεις;

- Το πορτοφόλι μου.

- Πού το έχασες;

- Εκεί (και δείχνει στο απέναντι πεζοδρόμιο!).

- Και γιατί δεν ψάχνεις εκεί;

- Διότι εδώ έχει φως.»
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η Ευρώπη και το «ομόδοξο ξανθό γένος»

Για τη δειλία των «τε Ελλήνων και Μανιατών» έγραφε στα 1770 ο Αλέξιος Ορλώφ, απογοητευμένος από την εξέλιξη της επανάστασης στην Πελοπόννησο. Οι Ρώσοι εκείνης της εποχής μιλούσαν επίσης για «Σπαρτιατικό Εθνος» (αναφερόμενοι στους Μανιάτες κοτζαμπάσηδες) ενώ η Μεγάλη Αικατερίνη στα διαγγέλματά της αναφερόταν στις «ελληνικές, σλαβικές και αλβανικές εθνότητες» που όμως είχαν συνδετικούς κρίκους την ορθοδοξία και την οθωμανική κατοχή. Η άλλη πλευρά προσδοκούσε στο «ομόδοξο ξανθό γένος» (μια παλαιά ρωσική «χιλιαστική» αντίληψη) για την απελευθέρωση. Η προεπαναστατική κοινή γνώμη στον ελλαδικό χώρο μπολιάστηκε από πολύ νωρίς με τη ρωσοφιλία,
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Αγριες φωτογραφικές ιστορίες

Ο Μπωντλαίρ είχε –σπεύσει να– σταθεί απέναντι: Χαρακτήριζε την (τότε πρωτοεμφανιζόμενη) φωτογραφία ως τον «ηθικό εχθρό της ζωγραφικής». Αλλά από το 1839 μέχρι σήμερα η φωτογραφία αποδείχτηκε μια εξαιρετικά πολύπλοκη ιστορία ώστε να χωρέσει μέσα σ’ έναν αφορισμό.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η δημοσίευση μιας φωτογραφίας δημιουργεί –τουλάχιστον– σκεπτικισμό, ούτε είναι η πρώτη φορά που ο διάλογος δείχνει προς αδιέξοδο: «Ποιες φωτογραφίες είναι δημοσιεύσιμες και ποιες δεν είναι;»
Ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η χαμένη τιμή της πλαστικής καρέκλας

Εκλεισε φέτος τα 40 της χρόνια. Τα κύματά της σκέπασαν ηπείρους, «έντυσαν» ακρογιαλιές και, πάνω απ’ όλα, βόλεψαν. Αγαπήθηκε και (τελευταίως) μισήθηκε όσο οποιοδήποτε άλλο είδος καθημερινής χρήσης. Ακόμη και κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης διατίθενται για την αντικατάστασή της, ενώ στα «οράματα» της αποϊδεολογικοποιημένης –κενής– πολιτικής ορθότητας του υπουργείου Τουρισμού χαρακτηρίζεται «αίσχος».

Η μονομπλόκ πλαστική καρέκλα βάλλεται, όπως κάθε τι άλλο που δημιουργήθηκε από τον Μοντερνισμό, στο πλαίσιο της παραδοσιολαγνείας του νεο-ψάθινου και του ά-τοπου ανθυπομπαμπού...(Το άρθρο εδώ)

Αντίσταση στην «οικονομία του φραπέ»*

Ολη τη νύχτα είχε ένα ψιλόβροχο και αέρα 7 - 8 μποφόρ. Το πρωί που βγήκα να κάνω τις δουλειές μου με πλησιάζει η θείτσα Γεωργία και μου λέει, «πέθανε το Μαριώ». Είχα μάθει πριν 2 - 3 μέρες ότι είχε πάθει μια μικρή δηλητηρίαση και έκανε και λίγο πυρετό. Γιατρός δεν υπάρχει (είναι τα νέα φιλολαϊκά μέτρα της κυβέρνησης, καταργήσανε και τον γιατρό). Αλλά να πεις ότι έχει και παπά για να σε θάψει; Ούτε παπάς, λες και ήμαστε ναυαγοί. Τέλος πάντων έβλεπα τους χωριανούς που κατεβαίνανε προς το σπίτι της κυρά Λένης, λέω μάλλον πρέπει να πάω και εγώ (…)».

Ηρακλειά, 1987. Δεκαεννέα τετραγωνικά χιλιόμετρα βράχων. Κάτοικοι 85. Το απόσπασμα είναι από ανέκδοτο (αυτοβιογραφικό) διήγημα κατοίκου του μικρού νησιού.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ενστολος ρατσισμός

— Η αίτηση για νέο διαβατήριο είναι άκυρη.

— Γιατί;

— Η αιτούσα προέρχεται από ύποπτη χώρα.

— Μα είναι Ελληνίδα, έχει ταυτότητα, ψηφίζει στις εκλογές και είναι υπάλληλος του υπουργείου Εσωτερικών.

— Μπορεί να έβγαλε ταυτότητα με πλαστά πιστοποιητικά.

— Μα εσείς, η αστυνομία εξέδωσε την ταυτότητά της.

— Πρέπει να αποδείξει ότι τα πιστοποιητικά ιθαγένειας δεν είναι πλαστά.

— Μα εσείς τα ελέγξατε.

— Μπορεί να μας ξεγέλασε.

— Ποιο στοιχείο σας οδηγεί σ’ αυτή την πιθανότητα;

— ...

Η Μαρία έμεινε να απορεί...

Η Μαρία ζει στην Ηρακλειά, το νησάκι των μικρών Ανατολικών Κυκλάδων κοντά στη Νάξο.

Η ιστορία ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν, από ένα άλλο νησί, την Ικαρία. Στη διάρκεια της Κατοχής δύο αδέλφια διωγμένα από την πείνα και τον πόλεμο περνούν στην Τουρκία.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η TV και το κόμμα της «πρόγνωσης»

Επί μήνες το γραφείο του τότε υπουργού ΠΕΧΩΔΕ Ευάγγελου Κουλουμπή ήταν αποδέκτης σεισμικών «προγνώσεων» ενός διοικητικού υπαλλήλου στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. Που φαίνονταν αξιοσημείωτα «επιτυχείς». Κάποια μέρα ο κ. Κουλουμπής καλεί στο γραφείο του τον αείμνηστο Δρακόπουλο και του δείχνει τις «προγνώσεις». «Κάτι πρέπει να κάνουμε μ' αυτόν. Με έχει εντυπωσιάσει, να τον βοηθήσουμε να δούμε αν μπορεί να εξελιχθεί», είπε ο υπουργός στον επικεφαλής του Γεωδυναμικού.

Ο Δρακόπουλος, γελώντας, του αποκάλυψε πως επρόκειτο περί φάρσας! Οτι αυτός βρισκόταν πίσω από τον αποστολέα. Και ο υπουργός κατάλαβε. Ο Δρακόπουλος ήθελε να αποδείξει πως είναι πανεύκολη η «πρόγνωση» για οποιονδήποτε, αρκεί να είναι σχετικά ενήμερος με τη σεισμική ιστορία της Ελλάδας και δη της δυτικής (η πιο σεισμική περιοχή της Ευρώπης). Αλλά και πως οποιοσδήποτε που δεν είναι σεισμολόγος εύκολα εντυπωσιάζεται από γενικόλογες στον χώρο, στον χρόνο και στην ένταση, προγνώσεις.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

«Aνοιχτές Πύλες» με στίχους και νότες

«O Xρόνης Aηδονίδης δηλώνει με ειλικρίνεια στην ιστοσελίδα του: Πράγματι, όλ’ αυτά τα χρόνια που ασχολούμαι με την παράδοση δεν θα μπορούσα ν’ αποφύγω κι εγώ τον πειρασμό να δημιουργήσω. Kι αυτό είναι κάτι, στο οποίο μέσω μικροεπεμβάσεων και διορθώσεων είχαν προβεί και προγενέστεροί μου μεγάλοι δάσκαλοι, όπως ο Kώστας Mουντάκης, ο Στυλιανός Mπέλος, οι αδελφοί Xαλκιά αλλά και ο Σίμων Kαράς». Και παρακάτω συμπληρώνει ότι έγραψε τις δικές του «δημοτικές» συνθέσεις «όχι διασκευάζοντας ή εμπνεόμενος από ήδη υπάρχουσες, αλλά εξ υπαρχής».

(Πόσο «αυθεντική» είναι η «παράδοση»; Iδίως όταν από αυτήν εξαιρείται ένα σημαντικό, πλην όμως αλλόγλωσσο κομμάτι της; Kαι δη από τα λεγόμενα δημοτικά τραγούδια;)

O Γιώργος Kοκκώνης –που ανέφερε τα παραπάνω– είναι καθηγητής Λαϊκής και Παραδοσιακής Mουσικής (σ’ ένα από τα πολύ ενδιαφέροντα, καινοτόμα, εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, στο TEI Mουσικολογίας Hπείρου). Eκεί δεν «τιμάται» το «Γιάννη μου το μαντίλι σου» αλλά μάλλον η πορεία του «Γιάννη».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Μάθε παιδί μου Γεωγραφία

«Aγαπητά μας παιδιά. (…) Κατά την περιπλάνησή μας στην ελληνική φύση θα ανακαλύψουμε τις ρίζες της φυλής μας (…)».

Το απόσπασμα από την εισαγωγή του νέου βιβλίου Γεωγραφίας της Ε΄ Δημοτικού.

Παρακάτω, στο 5ο κεφάλαιο περί γεωγραφικού προσανατολισμού (σελ. 24): «Το Ορμένιο, το βορειότερο τμήμα του νομού Εβρου, είναι ο σκοπός στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, κούτελο του ελληνικού σώματος και σαν άλλος ακρίτας αγρυπνά και αφουγκράζεται» (σ.σ. η Βουλγαρία ανήκει στην Ε.Ε.). Και πιο κάτω: « (…) Η Γαύδος, οι 50 κάτοικοί της, μας θυμίζουν ότι το νησί πρωτοκατοικήθηκε 5.000 χρόνια πριν. Η Ελλάδα πατάει γερά!».

Παρακάτω, στο 6ο κεφάλαιο, για τη «μορφή και το σχήμα της Ελλάδας» οι συγγραφείς προτείνουν (σελ. 28): «Καθένας μπορεί να βάλει τη φαντασία του να καλπάσει (…) για να πει με τι μοιάζει η Ελλάδα, για να δώσει όνομα στο σχήμα της (…). «Η δική μου φαντασία, λαχανιασμένη, μου δείχνει την Ελλάδα να μοιάζει μόνο με μένα». Αυτό θα πεί κάθε Ελληνας και κάθε Ελληνίδα, όταν μιλήσει για την πατρίδα μας».

Στο ένατο κεφάλαιο για τις θάλασσες (σελ. 37): «(…) Ολος ο λαός μας μιλά για τα καταγάλανα νερά που καθόρισαν την πορεία της φυλής μας». Στο ίδιο κεφάλαιο παρουσιάζεται ως «ξεχωριστό ακτογραφικό στοιχείο» η Χερσόνησος του Αθω. Ποιοι είναι οι (γεωγραφικοί) λόγοι; «(…) Ξεχωρίζει ως προπύργιο του Χριστιανισμού και θεματοφύλακας της ορθόδοξης παράδοσής μας. (…) Διασφαλίζουν το άβατο και υπόσχονται στη Δέσποινα ότι θα είναι πάντα η μοναδική γυναίκα, που θα κάνει τον περίπατό της σ' εκείνα τα γαληνεμένα μονοπάτια (…)».

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Από το «μη ταξικό» στο «εύκολο» πανεπιστήμιο

Λένε οι «μικροί» (όχι όλοι, αλλά οι πιο «δυναμικοί», κυρίως οι φοιτητές στα ΕΑΑΚ και στον ΣΥΝ): «Δεν μας αρέσει ο (νέος) νόμος, δεν τον εφαρμόζουμε». Και απαγορεύουν και στους άλλους επίσης να τον εφαρμόσουν.

Λένε και οι «μεγάλοι» (όχι όλοι, ο Ευρυπίδης Στυλιανίδης, υπουργός Παιδείας): «Αλλάξει δεν αλλάξει το “16”, εγώ θα το ξεπεράσω».

Εδώ καταγράφεται σοβαρή ομοιότητα: Η αντίληψη περί δημοκρατίας των «μικρών», σε τι διαφέρει από το «ξεπέρασμα του νόμου» από τον «μεγάλο»;

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο Καραθεοδωρή, οι Ναζί και η Ακαδημία Αθηνών

«(…) Τα παραπάνω βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με ανακριβείς κατηγορίες και αυθαίρετες και μειωτικές για τον Καραθεοδωρή απόψεις που υπάρχουν στο πρόσφατα εκδοθέν βιβλίο της κυρίας Μαρίας Γεωργιάδου. Η Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον μεγάλο Ελληνα, εκλέγοντάς τον ως το πρώτο τακτικό μέλος της, αμέσως μετά την ίδρυσή της στις 28 Νοεμβρίου 1926».

Το απόσπασμα είναι η τελευταία παράγραφος της πρόσφατης απόφασης της Συγκλήτου της Ακαδημίας Αθηνών για μία από τις καλύτερες βιογραφίες που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα, αλλά φαίνεται πως η Ακαδημία Αθηνών έχει άλλη γνώμη.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Yπήρχε χώρος και για την «Ανι Λόρι»

«Eίναι όμορφες οι λοφοπλαγιές του Mαξ Γουόλτον / Ομως, νωρίς πέφτει η δροσιά / Ηταν εκεί που η Ανι Λόρι / Mου έδωσε αληθινή υπόσχεση / Mου έδωσε αληθινή υπόσχεση / Πως ποτέ δεν θα με ξεχάσει / Kαι για την όμορφη Ανι Λόρι / θα' πεφτα να πεθάνω».

Eκείνο το βράδυ της 11ης Nοεμβρίου 1887 στο κελί των μελλοθανάτων, ο φλογερός αναρχικός με τα πύρινα άρθρα, ο ρήτορας που οι εργάτες κρέμονταν από τα χείλη του, ο Αλμπερτ Πάρσονς τραγούδησε την «Ανι Λόρι». Oι φύλακες πίστεψαν (όπως το περιέγραψαν μετά) ότι ο Πάρσονς «έσπασε». Oμως ο, ίσως, μεγαλύτερος ηγέτης του αμερικανικού εργατικού κινήματος ήταν και εκείνη τη στιγμή αυτό που πάντα ήταν.

Οταν πρωτοεμφανίστηκε στο Σικάγο, περίπου δεκαπέντε χρόνια πριν, στα 1860, το χωριατόπουλο από το Tέξας προκάλεσε σχεδόν αμέσως με την ελευθερία που ζούσε και που απαίτησε στη συνέχεια της ζωής του να την μοιραστούν όλοι οι καταραμένοι του Σικάγο.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Πολιτική και αστική κατάθλιψη... (ή, η κότα και το αυγό)

Ενα από τα γνωστά συνθήματα του Mάη του ’68 ήταν «παραλία κάτω από τα πεζοδρόμια». Tώρα, τα καλοκαίρια, η άμμος στην κεντρική αρτηρία ταχείας κυκλοφορίας δίπλα στον Σηκουάνα είναι εκτός από πολυδιαφημισμένη εικαστική πρόταση και μια ειρωνική απάντηση: Tο κυριολεκτικό απέναντι στο συμβολικό (και συνολικό).

Πολύ μακριά από κει, στην Kυψέλη της Aθήνας υπάρχουν, υπολόγισε ο καθηγητής Aθανάσιος Aραβαντινός, περίπου 200 μη διατηρητέα σπίτια, τα οποία προφανώς και σύντομα θα αντικατασταθούν από πολυκατοικίες. Ομως, γιατί «προφανώς»; Kαι γιατί «σύντομα»;
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ενα πασχαλιάτικο παραμύθι

H μάνα της πρέπει να το κατάλαβε ότι πάλι κάτι είχε συμβεί. Οταν η μικρή κρατούσε το σακίδιό της σφιχτά ανάμεσα στα πόδια της, τότε σήμαινε συναγερμός για τη μητέρα της. H οποία δεν είναι αυτό που λένε «φυσική» μητέρα. Eίναι μητέρα εδώ και τρία χρόνια, από τότε που βρήκαν τη μικρή στο «Mητέρα». H διαδικασία υιοθεσίας, παρ’ όλα όσα λέγονται, για το ζευγάρι των αρχιτεκτόνων δεν κράτησε πολύ. Οσο μια κύηση, άντε λίγο παραπάνω. H μικρή ήταν τότε ήδη στα πέντε και οι «μαμάδες», αυτές οι συγκινητικές βρεφοκόμες, ανησυχούσαν. Δεν θέλουν, δεν επιτρέπεται, να ιδρυματοποιούνται τα παιδιά. Aλλά για τη μικρή Aφροδίτη δεν είχε βρεθεί κανένα υποψήφιο ζευγάρι. Eίναι μαύρη.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ανατομία στο φαινόμενο Μπερλουσκόνι

Οταν ρώτησαν τον Μακιαβέλι πώς μπορεί κανείς να γίνει ηγεμόνας, αυτός απάντησε: «Με την ικανότητα, την τύχη αλλά και με την ωμότητα». Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι διαθέτει εμφανώς το τελευταίο. Αλλωστε, έχει ειπωθεί πως η κυνικότητά του απελευθερώνει τα μεγάλα εκλογικά ακροατήρια.

Ο Μπερλουσκόνι είναι όλα. Ηλικιωμένος και νέος, γόης και πατέρας, μια κινητή συναίρεση των πάντων. Και πάνω απ’ όλα είναι επιχειρηματίας. Κι αυτό κάθε άλλο παρά απωθητικό είναι, όπως λέει ο Γιάννης Βούλγαρης (αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο), σε μία χώρα όπου η επιχειρηματικότητα είναι διάχυτη και στην παράδοσή της και στο παρόν της.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Είναι η πολιτική επάγγελμα;

Ενοχλεί; Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ με «Λουί Βουιτόν» μετά την πίτσα «Χατ» και πριν από τα κοτόπουλα του «Βασιλόπουλου»; Διασώζονται τα προσχήματα με την υποσημείωση στη σχετική διαφήμιση πως «Λουί Βουιτόν» και Γκορμπατσόφ υποστηρίζουν τη δράση μη κυβερνητικής οργάνωσης;

Ή μήπως όσοι ενοχλήθηκαν από τις διαφημιστικές περιπλανήσεις του ανθρώπου που άλλαξε την πορεία μιας υπερδύναμης, τελικά περισσότερο ηθικολογούν παρά αποδεικνύονται έτοιμοι να αντιληφθούν πως οι εποχές (ή μήπως και οι πολιτικοί) έχουν αλλάξει;

Οταν ο Μπλερ και ο Σρέντερ, τα δύο βαρέα πυροβολικά της σύγχρονης πολιτικής, προσελήφθησαν από οικονομικούς κολοσσούς μετά τη λήξη της θητείας τους, πολλοί παραξενεύτηκαν. Ωστόσο, ο σκεπτικισμός που εκφράστηκε στην αρχή, γρήγορα αποδείχτηκε ότι ήταν μόνο για την τιμή των όπλων.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

«Μάθε παιδί μου (και) τουρκικά»

«Εγώ, μπαμπά, τι είμαι;» (ρώτησε ο 12χρονος Ιλχάν στην Ξάνθη, τον πατέρα του).

— Οταν είσαι μόνος σου, είσαι Τούρκος παιδί μου. Οταν είσαι με άλλους Τούρκους, τότε είσαστε «Μουσουλμάνοι της Θράκης».

Ο πατέρας του μικρού δεν έδωσε καθόλου τυχαία τη συγκεκριμένη απάντηση, αφού σύμφωνα με την (ημι)επίσημη ελληνική θέση ο μειονοτικός της Θράκης επιτρέπεται ατομικά να αυτοπροσδιορίζεται ως «Τούρκος» αλλά όχι και συλλογικά: οι περισσότεροι του ενός Τούρκοι είναι, σύμφωνα με αυτή τη λογική, αποκλειστικά «μουσουλμάνοι».

Η απάντηση στον Ιλχάν θα ήταν διαφορετική, αν το ερώτημα διατυπωνόταν στα χρόνια του ’30 ή πριν από το 1964 και πάντως μετά το 1983. Η μειονότητα προσδιοριζόταν κάθε φορά ανάλογα με τις «εθνικές ανάγκες».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Facebook: πέρα από το «καλό» και το «κακό»

Οταν ο Κώστας μπήκε από το Facebook να παίξει το αγαπημένο του «Texas», διαπίστωσε ότι στη συγκεκριμένη παρέα τα περισσότερα (τα πέντε) ονόματα ήταν ελληνικά. Αντάλλαξε μηνύματα με τους άγνωστούς του Ελληνες και κατευθύνθηκε (από αυτούς) στο Skype και σε λίγα δευτερόλεπτα οι –πλέον– έξι Ελληνες ενώ έπαιζαν πόκερ στο Facebook με τους άλλους τρεις παίκτες (Αμερικανούς) ταυτόχρονα συνομιλούσαν μεταξύ τους – εν αγνοία των «ξένων».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Σύμφωνο συμβίωσης με την εικονολαγνεία

Ο κύριος Γιώργος είναι 82 χρόνων. Τη μέρα και την ώρα που γυμνασιόπαιδες και ένστολοι έφεδροι παρήλαυναν διαδηλώνοντας στη Θεσσαλονίκη, αυτός είχε άλλα στο μυαλό του. Πώς να φθάσει «μέσα». Εκεί, στον ναό της Ευαγγελίστριας στον Πειραιά βρίσκονταν –σύμφωνα και με το σχετικό δελτίο Τύπου– «η Τιμία Ζώνη της Υπεραγίας Θεοτόκου και η Θαυματουργός Εικόνα της Παναγίας Ξενιάς, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά (...)».

Ο κύριος Γιώργος –μένει εκεί κοντά– χρειάστηκε έξι ώρες για να φθάσει μπροστά στα προσκυνήματα. Τόσος ο κόσμος.

Με χρόνια καρδιοπάθεια, ο 82χρονος πάντα απέφευγε τους μεγάλους συνωστισμούς και την ορθοστασία. Οχι όμως και για την εικόνα. Εκεί, οι ιατρικές συμβουλές δεν πιάνουν, ανήκουν σ’ έναν κόσμο που δεν εξασφαλίζει την ελπίδα στον κύριο Γιώργο. Ή που δεν αρκεί για να εκφράσει την ταυτότητά του. Διότι ο κύριος Γιώργος πιστεύει μάλλον αταβιστικά (και ίσως ενοχικά) σ’ αυτό το «θαυματουργή».
Διαβάστε ολόκληρο εδώ

Zει η Φιλική Eταιρεία;

EΛΛAΔA Hμερομηνία δημοσίευσης: 23-03-08
Zει η Φιλική Eταιρεία;

Tου Τακη Καμπυλη

O Aναγνώστης Kοπανίτζας ήταν τα χρόνια του ’21 από τους σημαντικότερους προεστούς της Πελοποννήσου, από τον Mυστρά. H υπογραφή του υπάρχει σε πολλά από τα έγγραφα των μεγάλων προεστών του Mοριά και σε πολλά μετεπαναστατικά αρχεία. Δεν υπάρχει στις λίστες της Aκαδημίας όπου έχουν καταγραφεί τα ονόματα των Φιλικών. Kακώς. Διότι, σύμφωνα με τα αρχεία της οικογένειας Kοπανίτσα, ο Aναγνώστης ήταν και Φιλικός. Mε τον βαθμό του «Iερέα» ο Aναγνώστης και οι γιοι του είχαν το δικαίωμα να κατηχούν και άλλους. Ηταν εφοδιασμένοι –όπως γράφει ο απόγονός του, Δημήτρης Kοπανίτσας– με το σχετικό τυπικό έγγραφο της διαδικασίας για την ορκωμοσία και την κατήχηση (γνωστό ως Διδασκαλία της Φιλικής Eταιρείας) καθώς και με κρυπτογραφικό αλφάβητο.

H ροή των πραγμάτων ξεκαθάρισε τη διπλή του ταυτότητα, του προεστού και του Φιλικού. Οπως και πολλοί άλλοι Μοραΐτες, είχε την τύχη να δει τον τόπο του να απελευθερώνεται, εν αντιθέσει με πολλούς άλλους Φιλικούς που έμειναν εκτός των συνόρων του πρώτου ελληνικού κράτους.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Νέο φως στη δράση του Νίκου Ζαχαριάδη

Θα μπορούσε να γίνει ο Λένιν των Bαλκανίων. Ηταν οργανωτικός, δυναμικός, ενέπνεε. Ηταν σκληροτράχηλος και αποφασιστικός. Tελικά έγινε ο Nετσάγεφ των Βαλκανίων. Με τη διαφορά ότι αντί για τον θάνατο στις τσαρικές φυλακές, ο Nίκος Zαχαριάδης επέλεξε την αυτοκτονία. Tριάντα πέντε χρόνια πριν. Σήμερα, νέα στοιχεία φωτίζουν την προσωπικότητα του ανθρώπου που καθόρισε περισσότερο απ' οποιονδήποτε άλλον την Eλλάδα από τα μισά μέχρι τα τέλη του προηγούμενου αιώνα. (Ισως και περισσότερο).

Διαβάστε όλο το άρθρο εδώ

«Σαλάτα» με μύθους, θρησκείες και εθνικισμούς

Τα ρημαγμένα μάτια σε εικόνες αγίων στα βυζαντινά ξωκλήσια ή στα μοναστήρια της Ελλάδας είχαν πάντα την (εύκολη) εξήγησή τους: «Οι Τούρκοι».

Σε ένα πρόσφατο post των blogger Sraosha & Rakasha γίνεται αναφορά σε βιβλίο του Σλοβένου Bojidar Jezernik, ο οποίος αναφέρεται στην ίδια αντίληψη που επικρατεί σε μεγάλη περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Εκεί, μια σειρά ορθόδοξων ναών διακρίνεται από τους αγίους με τα βγαλμένα μάτια. Η κυρίαρχη αντίληψη στην περιοχή ήταν πως το είχαν κάνει οι «Τούρκοι» την οθωμανική περίοδο - «χωρίς, όπως αναφέρεται στο post, να εξηγείται αποτελεσματικά γιατί η συμβολική βία της απόξεσης των αγιογραφιών δεν εκδηλωνόταν με λιγότερο εκλεπτυσμένα μέσα (τη φωτιά και το τσεκούρι, για παράδειγμα). Η ιστορική έρευνα έδειξε ότι στην πραγματικότητα ο εικονικός ακρωτηριασμός οφειλόταν στην υπερβολική ευσέβεια των χριστιανών κατοίκων, οι οποίοι, έντονα δεισιδαίμονες, χρησιμοποιούσαν πόσιμα διαλύματα τοιχογραφιών από τα μάτια των αγίων για να θεραπεύουν τις οφθαλμικές τους ασθένειες.»
Διαβάστε το άρθρο εδώ

«Παιδομάζωμα» 60 χρόνια μετά

Ασάφειες και σκιές

Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το «παιδομάζωμα», αλλά η επιστημονική ιστορική έρευνα δεν έχει ακόμη φωτίσει πλήρως την τεράστια επιχείρηση μεταφοράς από τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδος περίπου 25.000 παιδιών στις «Λαϊκές Δημοκρατίες». Το πλαίσιο εκείνης της απόφασης παραμένει ακόμη ασαφές, όπως και ο ακριβής αριθμός των παιδιών που πέρασαν στην άλλη «όχθη».
Διαβάστε το άρθρο εδώ

Debate για τη «ζωγραφιά του μέλλοντός (μας)»

Τ ι ωραία φράση! «Ζωγραφιά του μέλλοντος»… Τη χρησιμοποίησε ο Γεώργιος Στυλιανός Πρεβελάκης (καθηγητής Γεωγραφίας σε Πανεπιστήμιο στο Παρίσι) για να περιγράψει ό,τι χάνεται πίσω από δύσκολους τεχνικούς όρους. Για το νέο Χωροταξικό Σχέδιο από το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Ο Γ. Σ. Πρεβελάκης χρησιμοποίησε αυτόν τον «όρο» για να το απορρίψει. Οχι λόγω παραλείψεων αλλά επειδή στην πράξη είναι περίπου άχρηστο. Επειδή «πέρασε η εποχή που τέτοιας κλίμακας σχεδιασμοί μπορούν να εφαρμοστούν και επειδή οι μελλοντικές ανάγκες πολύ δύσκολα μπορούν να προβλεφθούν στην κλίμακα μιας χώρας». Σε έναν κόσμο που τρέχει όλο πιο γρήγορα και αλλάζει, όπου «τα κράτη έχουν χάσει ή έστω χάνουν συνεχώς τη δυνατότητα παρέμβασης στην οικονομία “τους”, τέτοια σχέδια είναι κατάλοιπα των ισχυρών παρεμβατικών κρατών της δεκαετίας του ’50», λέει ο Γ. Σ. Πρεβελάκης.
Διαβάστε το άρθρο εδώ

Ο Μίκης γράφει, ο Λάκης διαβάζει κι ο φόβος μεγαλώνει...

Πριν από δύο καλοκαίρια οργανώθηκε στην Πόλη από τη ρωμαίικη μειονότητα, με τη συνδρομή του Πατριαρχείου, η «Πρώτη Συνάντηση», ήτοι ένα άτυπο συνέδριο για να συζητήσουν προβλήματα και να βρουν λύσεις. Στο «Χίλτον» την πρώτη μέρα του συνεδρίου είχαν συγκεντρωθεί τέσσερις – πέντε γραφικοί με τα εμβλήματα των «Γκρίζων Λύκων» και σε απόσταση από το ξενοδοχείο για να διαμαρτυρηθούν. Ενας (ακριβώς! ένας) από αυτούς εισέβαλε με μια τουρκική σημαία στην αίθουσα, αλλά σε δύο λεπτά η τουρκική ασφάλεια τον απομάκρυνε.
Διαβάστε το άρθρο εδώ

Ποιο ήταν το ερώτημα (της Αριστεράς);

Οταν ο Οσκαρ Λαφοντέν πριν από τρία χρόνια επέλεξε το Κέμνιτς (ή Καρλ Μαρξ), μια πόλη της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, για να ανακοινώσει ότι «δεν θα πρέπει να επιτραπεί οι νοικοκυραίοι Γερμανοί να χάσουν τις δουλειές τους από κακοπληρωμένους ξένους εργάτες», πολλοί στην ευρωπαϊκή Αριστερά μίλησαν για «ατυχή έκφραση» του Γερμανού αστέρα της «νέας Αριστεράς».

Ηδη τότε, οι περισσότεροι ηγέτες της ευρωπαϊκής Αριστεράς είχαν εκδηλωθεί ανοιχτά υπέρ του Λαφοντέν – στα καθ’ ημάς, ο πρόεδρος του ΣΥΝ, Α. Αλαβάνος, είχε περίπου αποκαλέσει το Αριστερό Κόμμα ως τον ΣΥΝ της Γερμανίας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Εμπρός στο δρόμο που χάραξε ο αΐλανθος...

Τον ξέρουμε τον αΐλανθο. Τον έχουμε ποδοπατήσει αμέτρητες φορές. Στα χωριά τον λένε και «βρωμούσα». Είναι (και) αυτό που –αδίστακτα– ονομάζουμε «παράσιτο». Εισβάλλει παντού, στα πρανή, στους κήπους, στα οικόπεδα ή στα χωράφια. Διώχνει γρήγορα όλα τα άλλα φυτά και επικρατεί. Κανείς δεν τον θέλει στα πόδια του. Κι όμως, ο αΐλανθος έχει μια μοναδική ιδιότητα: δεσμεύει 100 φορές μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα απ’ όσες δεσμεύουν τα φυτά που διώχνει.

Θα ήταν λοιπόν μια πρόταση, τώρα με την ιστορία («υστερία»;) για τις πράσινες στέγες, να γεμίσουμε τις αθηναϊκές πολυκατοικίες με «βρωμούσα»; Θα εκατονταπλασιάζαμε τις απορροφούμενες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και θα πατεντάραμε μια ελληνική πρόταση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Ας ελπίσουμε πως όχι. Στη χώρα του λιγνίτη ο αΐλανθος δεν θα είναι παρά μία έκπτωση, ένα ακόμη ατόπημα της (νέας) αντίληψης περί οικολογίας. Οπως και οι «πράσινες στέγες». Οχι επειδή δεν θα βοηθήσουν. Αλλά επειδή στην πόλη που έχασε την Πάρνηθα και αποδέχεται την εγκατάλειψη του Πεδίου του Αρεως και του λόφου του Στρέφη, ο κύριος στόχος δεν μπορεί να είναι η πράσινη ταράτσα.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η έντονη σχέση Πολιτείας-Εκκλησίας

Κάποιες Κυριακές ήταν αρκετό να ξεφυλλίσει κανείς τον «Πολίτη», το free-press της «Αλληλεγγύης» της μη κυβερνητικής οργάνωσης της Εκκλησίας. Η κρατική διαφήμιση στις σελίδες του «Πολίτη» «φώναζε» πως η σχέση της Πολιτείας με την Εκκλησία ήταν εξαιρετικά ζεστή. Υπολογίζεται ότι ξεπέρασε τα 3.000.000 ευρώ η διαφήμιση κρατικών οργανισμών που φιλοξενήθηκαν σε ένα από τα λιγότερο εμπορικά free press της αγοράς.

Η «Αλληλεγγύη» -για την οποία στο εσωτερικό της ιεραρχίας δεν λέγονται και τα καλύτερα- κατάφερε λόγω αυτής της «ζεστασιάς» να γίνει κυρίαρχη και στην πίτα των εθνικών προγραμμάτων που διατίθενται από το Υπουργείο Εξωτερικών σε μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ο θάνατος, οι τελετές και οι «ιδεολογίες»

Το 1871 ήταν μια δύσκολη χρονιά για το «Ελληνικό Βασίλειο». Η εσωτερική αντιπαράθεση, τα μεγάλα οικονομικά προβλήματα, το κίνημα στο Δήλεσι και πολλά ακόμη πριόνιζαν τον θρόνο του Γεωργίου. Ηταν όμως και τα (πρώτα) 50 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης.

Το 1988 ήταν μια δύσκολη χρονιά για την Ουγγαρία. Το τέλος του Γιάνους Κάνταρ και της κομμουνιστικής ιστορίας στη χώρα είχε επαναφέρει το μεγάλο ντιμπέιτ «Ευρωπαίοι ή Μαγυάροι». Την ίδια περίοδο, οι διώξεις της ουγγρικής μειονότητας στην Τρανσυλβανία είχαν δημιούργησει μία αλυσίδα καθημερινών διαδηλώσεων στη Βουδαπέστη, με τη συμμετοχή σημαντικού κομματιού της νεολαίας. Τέλος, το κομμάτι της κοινωνίας που ζούσε από την παραοικονομία την εποχή του κομμουνισμού απέβλεπε σε μια στενή συνεργασία με τις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Είναι τρελοί αυτοί οι Βενετοί (ή τα «λάθη» του Asterix)

O Χόρχε ντε Μπούργος, ο σκυθρωπός μοναχός στο «Ονομα του Ρόδου», προσπαθεί να πνίξει την ανακάλυψή του με τις δολοφονίες όσων μέσα στη σκοτεινή βιβλιοθήκη ήρθαν σε επαφή με ό,τι πιο επικίνδυνο δημιούργησε ο Σατανάς: με το γέλιο. Με την ανακάλυψη του χειρογράφου του Αριστοτέλη «Περί γέλωτος», που στα μάτια του Ντε Μπούργος αποκαθήλωνε τον μεγάλο φιλόσοφο. Τότε, τον 13ο αιώνα, μόνο ο Θωμάς ο Ακινάτης ήταν κάπως ανεκτικός στο γέλιο, το οποίο η χριστιανική Ευρώπη θεωρούσε αντίθετο της ευσέβειας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ενας στρατός - μεγαλοεπιχειρηματίας

Στις 18 Οκτωβρίου 1914 ένας άγνωστος Κεμάλ (το «κομμάτι» της προωπικότητάς του που δεν προβάλλεται από τα τουρκικά σχολικά εγχειρίδια) βρισκόταν ως στρατιωτικός ακόλουθος στη Βουλγαρία. Ο Μουσταφά Κεμάλ βίωνε μία από τις πιο δυνατές ερωτικές απογοητεύσεις στη ζωή του λόγω της άρνησης του Βούλγαρου υπουργού Πολέμου στρατηγού Κοβάτσεφ να συνεναίσει στον γάμο του Τούρκου αξιωματικού με την κόρη του Μίτι. Ο Κεμάλ στέλνει επιστολή στον φίλο του Σαλίχ στην οποία (λέει ένας από τους βιογράφους του, ο Alexandre Jevakhoff -στα ελληνικά από τις εκδόσεις Τραυλός) παραθέτει ένα γαλλικό ποίημα, άγνωστου ποιητή: «Η ζωή είναι σύντομη, λίγο όνειρο, λίγη αγάπη και μετά καλημέρα. Η ζωή είναι μάταιη, λίγο μίσος, λίγη ελπίδα και μετά καληνύχτα». Και προσθέτει στην επιστολή του: «Σαλίχ μάθε αυτούς τους στίχους απέξω και, ανάλογα με το πώς βλέπεις εσύ τη ζωή, μπορείς να διαλέξεις την πρώτη ή τη δεύτερη φράση». Εννέα μέρες μετά, η Τουρκία μπαίνει στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των κεντρικών αυτοκρατοριών και ο Κεμάλ επιστρέφει για να γίνει ο «ήρωας της Καλλίπολης».
Διαβάστε οόκληρο το άρθρο εδώ

Μερικοί TV stars και ένας «αντιστάρ»

«Πολύ το διασκέδασα» θα έλεγε σήμερα για τη «Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής» ο Λέων Β. Καραπαναγιώτης, ο δημοσιογράφος. Βλέπετε, ο συγγραφέας Φίλιπ Ροθ ήταν από τους αγαπημένους του. Και έτυχε δύο βιβλία του Ροθ να εκδοθούν στην Ελλάδα μετά τον θάνατο του Λ. Καραπαναγιώτη – τέτοιες μέρες πριν από δύο χρόνια. Και τι βιβλία. Ειδικά η «συνωμοσία», που ήταν από τα θέματα που πάλεψε να ξεριζώσει στη δημοσιογραφική αντίληψη.

Και, αντίθετα, θα ήταν σήμερα ίσως ο μόνος από τους «εφημεριδάδες» που δεν θα διασκέδαζε ούτε θα κάγχαζε χαιρέκακα με τα παθήματα της τηλεοπτικής νομενκλατούρας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ